© W豉dys豉w Bartoszewski
Warszawa 2006-2017
All rights reserved

Administracja serwisu:
Mariusz Kubik

Stowarzyszenie Pracownik闚, Wsp馧pracownik闚 i Przyjaci馧 Rozg這郾i Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziora雟kiego

Stowarzyszenie RWE im. Jana Nowaka-Jeziora雟kiego / www.wolnaeuropa.pl



Materia造 - zdj璚ia, teksty, multimedia, elementy grafiki, zawarte na niniejszej stronie i jej podstronach chronione s prawem autorskim (na mocy: Dz. U. 1994 nr 24 poz. 83, Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych).


Kategorie: Wszystkie | 1934 - Artyku造 | 1956 - 1959 | 1958 - Artyku造 | 1960 - Artyku造 | 1964 - Artyku造 | 1968 - Recenzje | 1970 - 1979 | 1970 - Recenzje | 1975 - Recenzje | 1980 - 1988 | 1980 - Pozosta貫 teksty | 1980 - Recenzje | 1986 - Pozosta貫 teksty | 1989 - Artyku造 i wywiady | 1990 - Artyku造 i wywiady | 1991 - Artyku造 i wywiady | 1992 - Artyku造 i wywiady | 1992 - Materia造 biograficzne | 1993 - Artyku造 i wywiady | 1994 - Artyku造 i wywiady | 1995 - Artyku造 i wywiady | 1995 - Kronika wydarze | 1995 - Materia造 biograficzne | 1995 - Pozosta貫 teksty | 1996 - Artyku造 i wywiady | 1996 - Materia造 biograficzne | 1997 - Artyku造 i wywiady | 1997 - Materia造 biograficzne | 1998 - Artyku造 i wywiady | 1999 - Artyku造 i wywiady | 2000 - Artyku造 i wywiady | 2000 - Pozosta貫 teksty | 2001 - Artyku造 i wywiady | 2001 - Pozosta貫 teksty | 2002 - Artyku造 i wywiady | 2002 - Materia造 biograficzne | 2002 - Pozosta貫 teksty | 2003 - Artyku造 i wywiady | 2004 - Artyku造 i wywiady | 2004 - Pozosta貫 teksty | 2004 - Recenzje | 2005 - Artyku造 i wywiady | 2005 - Kronika wydarze | 2005 - Materia造 biograficzne | 2005 - Pozosta貫 teksty | 2005 - Recenzje | 2006 - Artyku造 i wywiady | 2006 - Fotogaleria | 2006 - Kronika wydarze | 2006 - Materia造 biograficzne | 2006 - Pozosta貫 teksty | 2006 - Recenzje | 2007 - Artyku造 i wywiady | 2007 - Fotogaleria | 2007 - Kronika wydarze | 2007 - Materia造 biograficzne | 2007 - PISMA WYBRANE t. I/II | 2007 - Pozosta貫 teksty | 2007 - Recenzje | 2008 - Artyku造 i wywiady | 2008 - Fotogaleria | 2008 - Kronika wydarze | 2008 - Recenzje | 2009 - Artyku造 i wywiady | 2009 - Fotogaleria | 2009 - Kronika wydarze | 2009 - Recenzje | 2010 - Artyku造 i wywiady | 2010 - Fotogaleria | 2010 - Kronika wydarze | 2010 - Pozosta貫 teksty | 2010 - Recenzje | 2011 - Artyku造 i wywiady | 2011 - Fotogaleria | 2011 - Kronika wydarze | 2011 - Pozosta貫 teksty | 2011 - Recenzje | FOTOGALERIA ARCHIWALNA 1 | FOTOGALERIA ARCHIWALNA 2 | FOTOGALERIA ARCHIWALNA 3 | FOTOGALERIA ARCHIWALNA 4 | FOTOGALERIA ARCHIWALNA 5 | NOWE KSI*KI | STRONA G紟NA | Varia
RSS
wtorek, 05 czerwca 2007
Ksi璕a grozy i nadziei

„Tygodnik Powszechny” (Krak闚)

Nr 22 (3021) / 3. 06. 2007 r.

Wznowienie ksi璕i od dawna nieosi庵alnej nawet w antykwariatach, po czterdziestu latach od jej pierwszego wydania, jest wydarzeniem, kt鏎e wypada na razie przynajmniej odnotowa.

Wszystko zacz窸o si od ankiety og這szonej na 豉mach „TP” w marcu 1963 r. W豉dys豉w Bartoszewski zaapelowa w niej o „nadsy豉nie wspomnie osobistych, jak r闚nie relacji i informacji o cudzych (ale tylko na pewno i dobrze sobie znanych) do鈍iadczeniach i prze篡ciach zwi您anych z r騜nymi formami pomocy niesionej 砰dom przez Polak闚 w okresie okupacji na terenie ca貫go kraju". Plon ankiety by ogromny, a nades豉ne relacje sta造 si zr瑿em pierwszego wydania. Edytorem by krakowski Znak, a wsp馧autork opracowania – Zofia Lewin闚na, polonistka i redaktorka, kt鏎a podczas okupacji z racji 篡dowskiego pochodzenia sama musia豉 si ukrywa, a po wojnie, jako dzia豉czka katolicka, trafi豉 do stalinowskiego wi瞛ienia...

Egzemplarze sygnalne by造 gotowe w marcu 1967, siedmiotysi璚zny nak豉d rozszed si b造skawicznie. Tymczasem na Bliskim Wschodzie wybuch豉 wojna sze軼iodniowa, a w豉dze w Warszawie coraz wyra幡iej przyjmowa造 kurs antysemicki. Potem przyszed Marzec '68, interpelacja pos堯w ko豉 Znak... Z jednej strony ksi璕a o Polakach ratuj帷ych 砰d闚 mog豉 by jako wygodna dla organizator闚 „antysyjonistycznej" kampanii propagandowej, z drugiej – ani sam Bartoszewski (wsp馧pracuj帷y wtedy w dodatku tajnie z Woln Europ), ani jego wydawca wygodni nie byli, nie wspominaj帷 ju o tym, 瞠 tytu wzi皻o z wiersza Antoniego S這nimskiego, kt鏎y po Marcu znalaz si na indeksie.

„Prosz sobie wyobrazi nasz dylemat – wspomina dzi Bartoszewski w rozmowie z Marianem Turskim – jak zostan odebrane przez ludzi my郵帷ych nasze starania o wznowienie? By豉 to bardzo niezr璚zna sytuacja, bo gdybym w jakikolwiek spos鏏 rozlu幡i sw鎩 zwi您ek z »Tygodnikiem Powszechnym«, gdybym w jakikolwiek spos鏏 opowiedzia si za jak捷 grup katolick lub ideow jednoznacznie prore磨mow, to oczywi軼ie nie by這by 瘸dnych problem闚...". Bartoszewski tego jednak – oczywi軼ie – nie zrobi, Znak mimo k這pot闚 cenzuralnych i finansowych zaanga穎wa si we wznowienie, a negocjacje z w豉dzami, wsparte przez Andrzeja Szczypiorskiego, zako鎍zy造 si sukcesem. Ocalono nawet tytu, tylko z ok豉dki znikn窸a gwiazda Dawida kojarz帷a si z flag izraelsk – i w 1969 roku nowe, dziesi璚iotysi璚zne tym razem wydanie, znacznie poszerzone i przeredagowane (jednak nie pod dyktando cenzury!), pojawi這 si w ksi璕arniach.

Przypominam t histori, bowiem antologia „Ten jest z ojczyzny mojej" jest wprawdzie przede wszystkim poruszaj帷ym, wstrz御aj帷ym, zapieraj帷ym dech (瘸dne przymiotniki nie s tu zbyt mocne) 鈍iadectwem lat Zag豉dy, ale dzieje jej powstania i wydania pokazuj, z jakimi pu豉pkami musia si mierzy za Peerelu badacz, chc帷y uczciwie opisa najnowsz histori. Na szcz窷cie W豉dys豉wowi Bartoszewskiemu nigdy nie brakowa這 energii...

Obecna edycja opiera si na wydaniu drugim. Tekst pierwotny potraktowano jako dokument, nie uzupe軟iaj帷 przypis闚 ani nie aktualizuj帷 danych autor闚 relacji (korekta niestety chwilami szwankuje). Obudowano go natomiast z jednej strony cytowan ju rozmow Mariana Turskiego z Bartoszewskim, z drugiej za – recenzjami opublikowanymi przed czterdziestu laty w prasie krajowej i emigracyjnej. W鈔鏚 recenzent闚 s mi璠zy innymi Micha Borwicz, J霩ef Czapski, Jerzy Turowicz, Hanna Malewska, Stefan Kisielewski (po Marcu obj皻y zakazem druku, sw鎩 tekst w „Znaku” podpisa „Antoni Wojciechowski”), Andrzej Kijowski, Marek Skwarnicki, Andrzej Garlicki, Daniel Passent, mieszkaj帷y w Londynie J霩ef Garli雟ki, publikuj帷y w telawiwskim dzienniku „Nowiny-Kurier" F. Schlang... Ich lektura to osobny temat; najwi瘯sze wra瞠nie zrobi造 na mnie teksty Czapskiego i Malewskiej. I w豉郾ie s這wami Czapskiego chcia豚ym t not zamkn望: „Przesz這嗆 zawarta w tej ksi捫ce to nieprzemijaj帷y wk豉d nadziei na przysz這嗆". Mimo obecnej na jej kartach straszliwej grozy, mimo tego, co wiemy dzi o Jedwabnem.

Lektor [Tomasz Fia趾owski]

Ten jest z ojczyzny mojej. Polacy z pomoc 砰dom 1939–1945”. Opracowali W豉dys豉w Bartoszewski, Zofia Lewin闚na. Stowarzyszenie 砰dowski Instytut Historyczny, 安iat Ksi捫ki, Warszawa 2007, ss. 936.