© W豉dys豉w Bartoszewski
Warszawa 2006-2016
All rights reserved

Administracja serwisu:
Mariusz Kubik

Stowarzyszenie Pracownik闚, Wsp馧pracownik闚 i Przyjaci馧 Rozg這郾i Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziora雟kiego

Stowarzyszenie RWE im. Jana Nowaka-Jeziora雟kiego / www.wolnaeuropa.pl



Materia造 - zdj璚ia, teksty, multimedia, elementy grafiki, zawarte na niniejszej stronie i jej podstronach chronione s prawem autorskim (na mocy: Dz. U. 1994 nr 24 poz. 83, Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych).


Kategorie: Wszystkie | 1934 - Artyku造 | 1956 - 1959 | 1958 - Artyku造 | 1960 - Artyku造 | 1964 - Artyku造 | 1968 - Recenzje | 1970 - 1979 | 1970 - Recenzje | 1975 - Recenzje | 1980 - 1988 | 1980 - Pozosta貫 teksty | 1980 - Recenzje | 1986 - Pozosta貫 teksty | 1989 - Artyku造 i wywiady | 1990 - Artyku造 i wywiady | 1991 - Artyku造 i wywiady | 1992 - Artyku造 i wywiady | 1992 - Materia造 biograficzne | 1993 - Artyku造 i wywiady | 1994 - Artyku造 i wywiady | 1995 - Artyku造 i wywiady | 1995 - Kronika wydarze | 1995 - Materia造 biograficzne | 1995 - Pozosta貫 teksty | 1996 - Artyku造 i wywiady | 1996 - Materia造 biograficzne | 1997 - Artyku造 i wywiady | 1997 - Materia造 biograficzne | 1998 - Artyku造 i wywiady | 1999 - Artyku造 i wywiady | 2000 - Artyku造 i wywiady | 2000 - Pozosta貫 teksty | 2001 - Artyku造 i wywiady | 2001 - Pozosta貫 teksty | 2002 - Artyku造 i wywiady | 2002 - Materia造 biograficzne | 2002 - Pozosta貫 teksty | 2003 - Artyku造 i wywiady | 2004 - Artyku造 i wywiady | 2004 - Pozosta貫 teksty | 2004 - Recenzje | 2005 - Artyku造 i wywiady | 2005 - Kronika wydarze | 2005 - Materia造 biograficzne | 2005 - Pozosta貫 teksty | 2005 - Recenzje | 2006 - Artyku造 i wywiady | 2006 - Fotogaleria | 2006 - Kronika wydarze | 2006 - Materia造 biograficzne | 2006 - Pozosta貫 teksty | 2006 - Recenzje | 2007 - Artyku造 i wywiady | 2007 - Fotogaleria | 2007 - Kronika wydarze | 2007 - Materia造 biograficzne | 2007 - PISMA WYBRANE t. I/II | 2007 - Pozosta貫 teksty | 2007 - Recenzje | 2008 - Artyku造 i wywiady | 2008 - Fotogaleria | 2008 - Kronika wydarze | 2008 - Recenzje | 2009 - Artyku造 i wywiady | 2009 - Fotogaleria | 2009 - Kronika wydarze | 2009 - Recenzje | 2010 - Artyku造 i wywiady | 2010 - Fotogaleria | 2010 - Kronika wydarze | 2010 - Pozosta貫 teksty | 2010 - Recenzje | 2011 - Artyku造 i wywiady | 2011 - Fotogaleria | 2011 - Kronika wydarze | 2011 - Pozosta貫 teksty | 2011 - Recenzje | FOTOGALERIA ARCHIWALNA 1 | FOTOGALERIA ARCHIWALNA 2 | FOTOGALERIA ARCHIWALNA 3 | FOTOGALERIA ARCHIWALNA 4 | FOTOGALERIA ARCHIWALNA 5 | NOWE KSI*KI | STRONA G紟NA | Varia
RSS
鈔oda, 13 grudnia 2006
Wolny czyni dobro (I)

Gazeta Wyborcza” (Warszawa)

Nr 283 / 5. 12. 1996 r.

Laudacja wyg這szona przez ministra spraw zagranicznych RFN Klausa Kinkla 15 listopada 1996 r. w Moguncji z okazji wr璚zenia profesorowi W豉dys豉wowi Bartoszewskiemu z這tego medalu Towarzystwa im. Gustawa Stresemanna.

Sk豉damy dzisiaj ho責 wielkiemu europejskiemu humani軼ie! Drogi profesorze Bartoszewski, gratuluj Panu serdecznie z這tego medalu Towarzystwa im. Gustawa Stresemanna za rok 1996 i gratuluj Towarzystwu dokonanego wyboru. Dzi瘯uj Towarzystwu za jego pe軟 po鈍i璚enia prac. Szczeg鏊nie mnie cieszy, 瞠 jest dzi z nami pani Stresemann - wnuczka Gustawa Stresemanna.

Drogi panie Bartoszewski, sk豉damy Panu ho責 jako polskiemu patriocie i przyjacielowi Niemiec, bojownikowi o wolno嗆 i poszanowanie jednostki i zaanga穎wanemu, wr璚z nami皻nemu budowniczemu most闚 dla przysz這軼i Europy. Patron tego towarzystwa i tego z這tego medalu Gustaw Stresemann by tak瞠 wielkim Europejczykiem. Jego portret wisi w moim gabinecie w Bonn. "Bez pojednania - m闚i Stresemann w 1927 r. - jeszcze nic w 鈍iecie nie stworzono wielkiego, co by這by trwa貫". Stresemann - jako nieodrodne dziecko swojej epoki - zacz掖 karier polityczn w narodowym za軼ianku. Ale zako鎍zy j jako czystej wody Europejczyk. Jego europejski duch wskazuje nam drog - do przyja幡i i dobros御iedzkiej wsp馧pracy w pokojowej, zjednoczonej Europie. I w takim stresemannowskim duchu sk豉damy dzi panu ho責.

Drogi panie Bartoszewski, zaprzyja幡iony z panem polski poeta Antoni S這nimski mia na polityk - wed逝g pa雟kiej relacji - prost recept: "Je郵i masz problem i nie wiesz, co powiedzie - m闚 prawd!".

Mo瞠 si to niekt鏎ym wyda naiwne. Myl si: to jedyna naprawd przysz這軼iowa recepta. Ufa i "篡 w prawdzie" - jak m闚i Vaclav Havel - to najwi瘯szy kapita w polityce mi璠zy narodami. I pokazuje nam Pan, jak 篡 zgodnie z t recept. "Warto by przyzwoitym" - ten tytu jednej z wielu pa雟kich ksi捫ek wszystko m闚i o Bartoszewskim jako cz這wieku.

Przypominam sobie wiele osobistych spotka z Panem. Przed rokiem wr璚zali鄉y razem polsko-niemieck nagrod Uniwersytetowi Europejskiemu Viadrina we Frankfurcie nad Odr i Collegium Polonicum w S逝bicach. Wszyscy czuli鄉y szacunek polskich i niemieckich student闚 dla Pana. Szacunek dla Europejczyka dusz i sercem - polityka bliskiego szczeg鏊nie m這dym ludziom.

- Zale篡 mi na kszta速owaniu ludzi - m闚i Pan cz瘰to. Do鈍iadczali tego wielokrotnie Pana niemieccy s逝chacze - kiedy wyk豉da Pan u nas, kiedy odbiera Pan Nagrod Pokojow Niemieckich Ksi璕arzy i przy bardzo wielu innych okazjach.

Nie zapomnimy Pa雟kiej mowy z 28 kwietnia 1995 r. w niemieckim Bundestagu z okazji rocznicy ko鎍a II wojny 鈍iatowej i narodowosocjalistycznego terroru. "Rocznice, kt鏎e dziel - powiedzia Pan do nas - mog zarazem da impuls do kszta速owania lepszej przysz這軼i, przysz這軼i, kt鏎a b璠zie 陰czy". Pa雟ka mowa sprawi豉, 瞠 takim dniem sta豉 si dla nas rocznica ko鎍a wojny. Dzi瘯ujemy Panu za to.

Do鈍iadczy Pan w 篡ciu najbardziej gorzkich chwil: w m這do軼i w O鈍i璚imiu jako "wi瞛ie nr 4427", pod murem warszawskiego getta, w podziemiu, ryzykuj帷 篡cie, by pom鏂 prze郵adowanym, w stalinowskich wi瞛ieniach. W ten spos鏏 sta si Pan prekursorem walki o pok鎩 i pojednanie narod闚, przeciwnikiem wojny, rasizmu i fanatyzmu.

A przy tym chodzi這 Panu zawsze tylko o prawd, nie o zemst. Inaczej sprzeniewierzy豚y si Pan swojemu chrze軼ija雟kiemu 鈍iatopogl康owi. "Cz這wiek jest wolny, by czyni dobro" - to zdanie pada cz瘰to w Pana biografii. "Wa積o嗆 ka盥ego na tej ziemi, w tym 篡ciu" - to by zawsze fundament Pa雟kiego dzia豉nia i my郵enia.

Chrze軼ija雟ki 鈍iatopogl康 kszta速uje tak瞠 Pana wizj europejsk. Wsp鏊ne korzenie chrze軼ija雟kie i europejska to窺amo嗆 - wielokrotnie m闚i Pan o ich wzajemnej zale積o軼i. Jako publicysta i profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, jako emigrant, jako ambasador w Austrii, jako minister spraw zagranicznych i dzi znowu jako publicysta - zawsze walczy Pan o to, 瞠by Polska pozosta豉 w 鈍iadomo軼i swoich obywateli i swoich s御iad闚 cz窷ci duchowej europejskiej ojczyzny.

Szanowni Pa雟two, Polska by豉 pierwsz ofiar wojny 鈍iatowej, kt鏎a przynios豉 niewys這wione cierpienia. Przes豉nie jej ofiar sta這 si motywem przewodnim niemieckiej polityki zagranicznej: pok鎩, poszanowanie jednostki, zjednoczenie Europy. Nigdy wi璚ej nacjonalizmu w Europie, nigdy wi璚ej wynoszenia si jednego narodu ponad inne, nigdy wi璚ej diabelskiego kr璕u z odwiecznej wrogo軼i, przemocy, odpowiadania gwa速em na gwa速 - to nauka na koniec tego okrutnego, krwawego stulecia.

安iadomi tego Niemcy podj瘭i po zjednoczeniu w dw鏂h kluczowych traktatach z Polsk swoj moralno-polityczn odpowiedzialno嗆 za pok鎩 i stabilno嗆 w Europie. Uk豉d graniczny z 1990 r. ostatecznie zdj掖 z Polak闚 obaw o bezpiecze雟two granic. Podpisany w 1991 r. traktat o przyja幡i i dobros御iedzkiej wsp馧pracy po這篡 fundament pod budow nowego, opartego na wzajemnym zaufaniu partnerstwa naszych narod闚.

Drogi Panie Bartoszewski, dla obu naszych narod闚 te traktaty maj wyj徠kowe znaczenie. Znam wprawdzie Pa雟kie g喚boko sceptyczne podej軼ie do mitu o "magicznej sile papier闚". Ju Stresemann powiedzia odbieraj帷 nagrod Nobla: "Sukcesy na drodze do pokoju nie bior si same z siebie, lecz z rozliczania b喚d闚 i pokonywania przeszk鏚".

Partnerstwo i zaufanie trzeba budowa w codziennym obcowaniu narod闚 - miast i gmin, stowarzysze i organizacji, szk馧 i Ko軼io堯w. To mia Pan na my郵i, kiedy w Bundestagu m闚i Pan o normalnych Niemcach i normalnych Polakach oraz o wielkiej wadze ich codziennych s御iedzkich kontakt闚. Do這篡貫m tu swoj cegie趾 w ostatni weekend, kiedy ze swoim polskim koleg Dariuszem Rosatim i jego 穎n wybra貫m si na rodzinn wycieczk. Byli鄉y na w璠r闚ce w Kaiserstuhl i na balu prasy w Stuttgarcie.

Naturalnie - nie ka盥y na wsch鏚 i zach鏚 od Odry ma pozytywne do鈍iadczenia z drug stron. Niekt鏎zy b璠 raczej sceptycznie reagowa na s逝szne s這wa waszego wielkiego poety Adama Mickiewicza: "Im bardziej otwieracie wasze dusze, tym bardziej otwieracie wasze granice!". Ale to nie mo瞠 nas powstrzyma od ci庵貫go powtarzania naszym obywatelom: nie ma "tych Polak闚" i "tych Niemc闚"! Patrzcie na poszczeg鏊nych ludzi, wyrabiajcie sobie w豉sne zdanie o waszych s御iadach!

Polsko-Niemiecka Wsp馧praca M這dzie篡 w ci庵u zaledwie trzech lat doprowadzi豉 do spotkania 180 tys. m這dych Niemc闚 i Polak闚. Nie ma lepszej inwestycji we wsp鏊n dobr przysz這嗆! 72 proc. m這dych Polak闚 odpowiedzia這 na pytanie ankiety, kto jest im w Europie najbli窺zy: Niemcy. "Nareszcie dobrzy s御iedzi" - skomentowa豉 hrabina Marion Doenhoff.

Polska jest naszym najwa積iejszym partnerem w wymianie kulturalnej i naukowej w Europie 字odkowej i Wschodniej. Ponad dwa tysi帷e polskich stypendyst闚 co roku i wci捫 rosn帷e zainteresowanie nauk niemieckiego w Polsce z jednej strony, a z drugiej strony - znaczne zainteresowanie polsk kultur. Tak ro郾ie szacunek dla kultury i historycznych osi庵ni耩 s御iad闚.

Andrzej Szczypiorski, jeden z moich ulubionych pisarzy, niedawno odznaczony niemieckim orderem "Pour le m廨ite", powiedzia: "Wykszta販ona warstwa niemieckiego spo貫cze雟twa jest bardzo propolska - i odwrotnie, polscy intelektuali軼i s bardzo proniemieccy". Jako niemiecki minister spraw zagranicznych odczuwam z tego powodu rado嗆 i wdzi璚zno嗆. 砰czy豚ym sobie Panie Bartoszewski, aby spe軟i這 si to, co w swej autobiografii nazwa Pan swym "zupe軟ie prywatnym marzeniem": "Polacy i Niemcy powinni by dla siebie nawzajem tylko jednym: ca趾iem normalnymi lud幟i".

Ci庵 dalszy – cz窷 II

Wolny czyni dobro (II)

Gazeta Wyborcza” (Warszawa)

Nr 283 / 5. 12. 1996 r.

Laudacja wyg這szona przez ministra spraw zagranicznych RFN Klausa Kinkla 15 listopada 1996 r. w Moguncji z okazji wr璚zenia profesorowi W豉dys豉wowi Bartoszewskiemu z這tego medalu Towarzystwa im. Gustawa Stresemanna. [ci庵 dalszy]

Szanowni Pa雟two, kilka tygodni temu uczestniczy貫m w uroczystej inauguracji budowy fabryki Opla w Gliwicach na G鏎nym 奸御ku. Gliwice: to s這wo jako symbol pocz徠ku II wojny 鈍iatowej g喚boko wry這 si w nasz wsp鏊n histori. Gliwice i 奸御k by造 te symbolami nieustannego sporu o mniejszo軼i. Dzi瘯i Bogu obie te sprawy mamy ju za sob. Dzi Gliwice staj si symbolem tworzenia i zrastania si Europy.

Historyczny prze這m 1989 roku, kt鏎y to umo磧iwi, jest nie do pomy郵enia bez walki Polski o wolno嗆. Polski nar鏚 udowadnia sw histori wci捫 na nowo, 瞠 t瘰knota ludzi za wolno軼i i szcz窷ciem osobistym jest na d逝窺z met silniejsza ni jakakolwiek dyktatura i w豉dza narzucona z zewn徠rz. To zach皻a dla wszystkich narod闚; pokazuje bowiem, 瞠 鈍iatowa walka o prawa cz這wieka nie b璠zie daremna!

Walce Polak闚 zawdzi璚zamy my, Niemcy, r闚nie nasz jedno嗆. "Za wasz i nasz wolno嗆!" - wo豉li Polacy ju w 1832 r. w Hambach. W 1989 r. mieszka鎍y Warszawy, Gda雟ka i Krakowa byli wzorem dla Lipska, Drezna i Berlina wschodniego. Tego my, Niemcy, nigdy nie zapomnimy.

"Za wasz i nasz wolno嗆" - s這wa te okre郵aj dzi tak瞠 nasz cel, jakim jest zjednoczenie ca貫j Europy. Prezydent Kwa郾iewski cztery tygodnie temu powiedzia we Frankfurcie nad Odr: "Europa bez Polski by豉by Europ bez serca". Ma w tym moje pe軟e poparcie. Dopiero gdy Polska i inni s御iedzi stan si r闚nie cz這nkami Unii Europejskiej, Unia b璠zie godna swojej nazwy.

D捫enie Polski do UE i NATO mo瞠my szczeg鏊nie dobrze zrozumie. Wsp鏊nota Europejska i Sojusz Atlantycki by造 decyduj帷e dla powrotu Niemiec do wsp鏊noty narod闚 po wojnie, dla budowy naszej demokracji i gospodarki oraz jako gwarancja naszego bezpiecze雟twa. Dlatego Niemcy s i pozostan solidnym adwokatem i partnerem Polski w jej pragnieniu szybkiego przyst徙ienia do tych organizacji. Jedno嗆 Europy - to j康ro niemieckiej polityki wobec wszystkich naszych s御iad闚, a szczeg鏊nie wobec Polski.

Naszym celem jest zadzierzgni璚ie takich wi瞛闚 przez Odr i Nys, jakie mamy przez Ren - blisk przyja潯 i partnerstwo. Tr鎩k徠 Weimarski mi璠zy Francj, Polsk a Niemcami musi sta si filarem stabilno軼i w sercu europejskiego domu. Bardzo mi na tym zale篡 i jestem przekonany, 瞠 osi庵niemy ten cel.

Przed rokiem Pan jako polski minister spraw zagranicznych, nasz francuski kolega Herv de Charette i ja uznali鄉y za nasz wsp鏊ny cel, by zasadnicze decyzje o przyst徙ieniu Polski do Unii Europejskiej zapad造 oko這 prze這mu tysi帷leci. Zamiar ten jest realistyczny - negocjacje o przyst徙ieniu maj si zacz望 sze嗆 miesi璚y po zako鎍zeniu konferencji mi璠zyrz康owej Unii [po鈍i璚onej reformie instytucji unijnych - red.] - a wi璚 pod koniec 1997 r.

Tak瞠 nasze bezpiecze雟two jest niepodzielne. Polska popar豉 sze嗆 lat temu prawo zjednoczonych Niemiec do cz這nkostwa w Sojuszu P馧nocnoatlantyckim - dzi to samo obowi您uje nas. W otwarciu NATO na Wsch鏚 nie chodzi przecie o d捫enie do ekspansji. Chodzi o uprawnione pragnienie europejskich demokracji, by przyst徙i do Sojuszu, kt鏎y nikomu nie zagra瘸.

Polska i Niemcy s zgodne: otwarcie Unii i NATO nie mo瞠 spowodowa 瘸dnych nowych podzia堯w w Europie. Na forum Bundestagu powiedzia Pan, Panie Bartoszewski: "Prozachodnia orientacja polskiej polityki nie oznacza odwr鏂enia si od Wschodu, zaniedbania instrument闚 budowy solidarno軼i i bezpiecze雟twa dla wszystkich narod闚 naszego kontynentu". Ta postawa Polski ma dla ca貫j Europy zasadnicze znaczenie - i nasze pe軟e poparcie!

Europejskie bezpiecze雟two mo瞠 istnie tylko z Rosj, a nie przeciwko Rosji lub obok Rosji. Musimy zw豉szcza stara si o zaufanie obywateli Rosji, a nie tylko o zaufanie rosyjskiego rz康u. Musimy im wyra幡ie pokaza, 瞠 NATO chce by partnerem Rosji. I 瞠 NATO nigdy nie by這 przeciwnikiem Rosji i jej spo貫cze雟twa, lecz przeciwnikiem dyktatorskiego re磨mu - podobnie jak i wielu rosyjskich obywateli. Jestem pewny, 瞠 to zyskuje coraz wi璚ej zrozumienia. Na takim gruncie znajdziemy rozwi您anie: tak瞠 Rosja i Ukraina uznaj, 瞠 ich uzasadnione interesy bezpiecze雟twa s zapewnione.

Szanowni Pa雟two, Louise Weiss, odznaczona medalem Stresemanna w 1980 r., powiedzia豉 wtedy, 瞠 europejskie zjednoczenie, je郵i ma si powie嗆, nie mo瞠 ogranicza si do strony materialnej. Mog si pod tym podpisa. We wszystkim, co robimy, musimy pami皻a o duchowej jedno軼i Europy, o naszej wsp鏊nej kulturze.

Dzie這 pa雟kiego 篡cia, Panie Bartoszewski, jest apelem o tak Europ: Europ 鈍iadom swych warto軼i moralnych i tradycji, swej wsp鏊nej kultury, swych gospodarczych zobowi您a i politycznej odpowiedzialno軼i za swe narody i za 鈍iat. "Czy to mo磧iwe, czy to w og鏊e realistyczne?" - zapyta Pan niedawno przemawiaj帷 w Monachium. I zaraz sam Pan odpowiedzia: "B康 realist, 膨daj niemo磧iwego!"

Co powiedzia o Panu Pa雟ki rodak, Stanis豉w Lem? „My wszyscy, niezale積ie od wszelkich r騜nic narodowo軼i, jeste鄉y d逝積ikami takich postaci”. Za to przyznajemy Panu dzi wyr騜nienie.

KLAUS KINKEL

Towarzystwo im. Gustawa Stresemanna, liberalnego polityka, ministra spraw zagranicznych i kanclerza Niemiec po I wojnie 鈍iatowej, laureata pokojowej Nagrody Nobla z 1926 r., raz na trzy lata przyznaje z這te medale za zas逝gi dla procesu integracji europejskiej. Otrzymali je, poza W豉dys豉wem Bartoszewskim, m.in. Simone Veil - pierwsza przewodnicz帷a Parlamentu Europejskiego - i premier W璕ier Gyula Horn.