© W豉dys豉w Bartoszewski
Warszawa 2006-2016
All rights reserved

Administracja serwisu:
Mariusz Kubik

Stowarzyszenie Pracownik闚, Wsp馧pracownik闚 i Przyjaci馧 Rozg這郾i Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziora雟kiego

Stowarzyszenie RWE im. Jana Nowaka-Jeziora雟kiego / www.wolnaeuropa.pl



Materia造 - zdj璚ia, teksty, multimedia, elementy grafiki, zawarte na niniejszej stronie i jej podstronach chronione s prawem autorskim (na mocy: Dz. U. 1994 nr 24 poz. 83, Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych).


Kategorie: Wszystkie | 1934 - Artyku造 | 1956 - 1959 | 1958 - Artyku造 | 1960 - Artyku造 | 1964 - Artyku造 | 1968 - Recenzje | 1970 - 1979 | 1970 - Recenzje | 1975 - Recenzje | 1980 - 1988 | 1980 - Pozosta貫 teksty | 1980 - Recenzje | 1986 - Pozosta貫 teksty | 1989 - Artyku造 i wywiady | 1990 - Artyku造 i wywiady | 1991 - Artyku造 i wywiady | 1992 - Artyku造 i wywiady | 1992 - Materia造 biograficzne | 1993 - Artyku造 i wywiady | 1994 - Artyku造 i wywiady | 1995 - Artyku造 i wywiady | 1995 - Kronika wydarze | 1995 - Materia造 biograficzne | 1995 - Pozosta貫 teksty | 1996 - Artyku造 i wywiady | 1996 - Materia造 biograficzne | 1997 - Artyku造 i wywiady | 1997 - Materia造 biograficzne | 1998 - Artyku造 i wywiady | 1999 - Artyku造 i wywiady | 2000 - Artyku造 i wywiady | 2000 - Pozosta貫 teksty | 2001 - Artyku造 i wywiady | 2001 - Pozosta貫 teksty | 2002 - Artyku造 i wywiady | 2002 - Materia造 biograficzne | 2002 - Pozosta貫 teksty | 2003 - Artyku造 i wywiady | 2004 - Artyku造 i wywiady | 2004 - Pozosta貫 teksty | 2004 - Recenzje | 2005 - Artyku造 i wywiady | 2005 - Kronika wydarze | 2005 - Materia造 biograficzne | 2005 - Pozosta貫 teksty | 2005 - Recenzje | 2006 - Artyku造 i wywiady | 2006 - Fotogaleria | 2006 - Kronika wydarze | 2006 - Materia造 biograficzne | 2006 - Pozosta貫 teksty | 2006 - Recenzje | 2007 - Artyku造 i wywiady | 2007 - Fotogaleria | 2007 - Kronika wydarze | 2007 - Materia造 biograficzne | 2007 - PISMA WYBRANE t. I/II | 2007 - Pozosta貫 teksty | 2007 - Recenzje | 2008 - Artyku造 i wywiady | 2008 - Fotogaleria | 2008 - Kronika wydarze | 2008 - Recenzje | 2009 - Artyku造 i wywiady | 2009 - Fotogaleria | 2009 - Kronika wydarze | 2009 - Recenzje | 2010 - Artyku造 i wywiady | 2010 - Fotogaleria | 2010 - Kronika wydarze | 2010 - Pozosta貫 teksty | 2010 - Recenzje | 2011 - Artyku造 i wywiady | 2011 - Fotogaleria | 2011 - Kronika wydarze | 2011 - Pozosta貫 teksty | 2011 - Recenzje | FOTOGALERIA ARCHIWALNA 1 | FOTOGALERIA ARCHIWALNA 2 | FOTOGALERIA ARCHIWALNA 3 | FOTOGALERIA ARCHIWALNA 4 | FOTOGALERIA ARCHIWALNA 5 | NOWE KSI*KI | STRONA G紟NA | Varia
RSS
czwartek, 21 czerwca 2007
Wsparcie dla MSZ. Pawlak skrytykowa polityk zagraniczn rz康u i zaskoczy koalicjanta

„Gazeta Wyborcza” (Warszawa)

Nr 121 / 26. 05. 1995 r.

Wszystkie kluby opr鏂z PSL popar造 wczoraj w Sejmie expos ministra Bartoszewskiego i prowadzon przez niego polityk.

Gwa速owny atak lidera PSL Waldemara Pawlaka na polityk zagraniczn i osob ministra Bartoszewskiego podczas wczorajszej debaty w Sejmie nie zaszkodzi jednak ministrowi. Sejm przyj掖 jego informacj, a p馧toragodzinne odpowiedzi Bartoszewskiego nagrodzono oklaskami.

Klaskali - cho z wyra幡ym oci庵aniem - nawet Waldemar Pawlak i Janusz Dobrosz, jego najwi瘯si krytycy z PSL.

Politycy SLD nie chcieli oficjalnie komentowa tego, co zrobi ich wsp馧koalicjant. W kuluarach m闚ili jednak, 瞠 Pawlak rozpocz掖 wczoraj swoj kampani wyborcz na prezydenta i b璠zie chcia j zbudowa na atakach na rz康 Oleksego.

Niekt鏎zy pos這wie PSL wyra瘸li niezadowolenie z wyst徙ienia swojego lidera. - Napisa mu to Franciszek Mleczko (b. doradca Pawlaka). Mo積a by這 zg這si krytyczne uwagi pod adresem Bartoszewskiego, ale nie w takim stylu, jak zrobi to Waldemar Pawlak - m闚i nam jeden z pos堯w prosz帷y o zachowanie anonimowo軼i.

SLD: przeciw imperium na Wschodzie

Wczorajsz debat rozpocz掖 Tadeusz Iwi雟ki z SLD. Ju na pocz徠ku wyrazi wielki szacunek i zaufanie dla ministra Bartoszewskiego. Dowodzi, 瞠 "bezzasadne s opinie, jakoby koalicja jest mniej przychylna integracji Polski z Zachodem i jakoby chcia豉 si zwr鏂i do Rosji". - My, jako formacja polityczna lewicy, nie wsp馧pracujemy i nie b璠ziemy wsp馧pracowali z ugrupowaniami marz帷ymi o odbudowie autorytarnego imperium, d捫帷ego do rehabilitacji stalinizmu i totalitaryzmu.

Krytykowa Rosj. - Niepokoj nas opinie niekt鏎ych polityk闚 w Moskwie, 瞠 udzia Polski w NATO m鏬豚y by zagro瞠niem dla bezpiecze雟twa Rosji. Odrzucamy te pogl康y - m闚i Iwi雟ki. Jego zdaniem stosunki z naszymi wschodnimi s御iadami mog造by by du穎 lepsze. - Na pewno wp造w na nie ma nieustabilizowana sytuacja na terenach b. ZSRR, a jest w tym sporo i naszej winy.

PSL: Pawlak naciera

Po Iwi雟kim g這s zabra Waldemar Pawlak. - W kulturze ludowej moralnym jest ten reprezentant ca貫go narodu, kt鏎y jest rzetelny i fachowy, w stosunku do wsp鏊noty lojalny, a w diagnozowaniu spraw otwarty i szczery - m闚i lider PSL. - Z tego punktu widzenia s逝cha貫m wyst徙ienia min. Bartoszewskiego z mieszanymi uczuciami. Z podziwem dla jego znajomo軼i struktur mi璠zynarodowych i przytaczanych wydarze i fakt闚, a r闚nocze郾ie z nasuwaj帷ymi si w徠pliwo軼iami - czy pan minister wyst徙i jako polski minister czy jako ekspert Unii Europejskiej i NATO.

Pawlak kilkakrotnie stawia za wz鏎 swoj "partnersk" polityk, w odr騜nieniu od "kompradorskiej" i "hochsztaplerskiej" dominuj帷ej po 1989 roku. Postawa "partnerska" to "wyrachowane podej軼ie do partner闚" i 鈍iadomo嗆, 瞠 "nikt nam nic darmo nie da".

Postawa "kompradorska" - t逝maczy by造 premier - oznacza niedostateczn obron naszych gospodarczych interes闚 i p豉szczenie si wobec innych, nawet gdy oni sami na to nie czekaj. "Hochsztaplerzy" za to ci, kt鏎zy nie doceniaj trudno軼i i licz, 瞠 jako b璠zie. Pawlaka wsparli prawie wszyscy m闚cy z PSL.

UW: wi璚ej Skubiszewskiego

- Ze zdziwieniem s逝cha豉m wypowiedzi mojego przedm闚cy. Mam w徠pliwo軼i, czy b璠 w stanie w krytyce dor闚na przedstawicielowi koalicji - zacz窸a Hanna Suchocka wyst瘼uj帷a po Pawlaku. W imieniu opozycyjnej UW popar豉 expos i z uznaniem m闚i豉 o polityce Bartoszewskiego.

Stwierdzi豉 jednak, 瞠 obserwuje zast鎩 w realizacji polityki zapocz徠kowanej przez Skubiszewskiego, a maj帷ej za cel u這瞠nie dobrych stosunk闚 z s御iadami wschodnimi. - W ostatnich dw鏂h latach nast徙i zast鎩 w stosunkach z Bia這rusi i Ukrain - m闚i豉.

UP: na Zach鏚, ale nie za ostro

Ryszard Bugaj (UP) deklarowa, 瞠 jego partia jest za integracj z Zachodem, ale nie chce, by odby這 si to na zbyt surowych warunkach. Skrytykowa wypowied by貫go premiera Jana Krzysztofa Bieleckiego, kt鏎y stwierdzi, i Polska mog豉by zadeklarowa, 瞠 przez kilka lat po przyst徙ieniu do Unii b璠zie pobiera豉 bardzo ma貫 sumy z fundusz闚 wsp鏊notowych.

Bartoszewski: z tarcz

Bartoszewski z u鄉iechem, ale bezlito郾ie rozprawi si z zarzutami Pawlaka i jego koleg闚 klubowych. Przeplata polemik ze wspomnieniami z ca貫go swego 篡cia, doprowadza kilka razy sal do 鄉iechu. Ale 瘸dnego powa積ego zarzutu nie pomin掖 w odpowiedzi, a swych krytyk闚 pozostawi z kwa郾ymi minami.

- Mam tu kilka rozpraw do przeprowadzenia - m闚i. Udowadnia, 瞠 ich zarzuty o "stanie na kolanach" wobec Niemc闚, o o鄉ieszanie i obra瘸nie Polski podczas pobytu w Izraelu s oparte na przekr璚eniu jego wypowiedzi.

Edward Krzemie

Sygna pojednania. Niemieckie reakcje na przem闚ienie Bartoszewskiego

„Gazeta Wyborcza” (Warszawa)

Nr 102 / 2. 05. 1995 – 3. 05. 1995 r.

Nigdy jeszcze wysoki rang polski polityk nie wyrazi r闚nie dobitnie ubolewania z powodu wyp璠zenia Niemc闚. To odwa積y sygna pojednania, byleby tylko zrozumia造 go i podj窸y oba spo貫cze雟twa - tak najcz窷ciej komentuje si w RFN pi徠kowe przem闚ienie ministra Bartoszewskiego w Bonn.

Niemal wszystkie niemieckie gazety wydrukowa造 w sobot na czo堯wkach obszerne relacje z wyst徙ienia szefa polskiego MSZ W豉dys豉wa Bartoszewskiego na uroczystej sesji po陰czonych izb Bundestagu i Bundesratu z okazji 50. rocznicy zako鎍zenia II wojny 鈍iatowej. W komentarzach najcz窷ciej powtarzaj si okre郵enia "lekcja historii" i "apel wskazuj帷y w przysz這嗆".

Zdaniem wielu niemieckich komentator闚 przykry sp鏎 o udzia reprezentanta Polski w obchodach 8 maja doprowadzi do rozwi您ania najlepszego z mo磧iwych: obecno嗆 prezydenta Wa喚sy w Berlinie u boku przyw鏚c闚 Wielkiej Czw鏎ki nie przyci庵n窸aby takiej uwagi, jak pi徠kowe wyst徙ienie Bartoszewskiego. Komentatorzy sugeruj te, 瞠 Bartoszewski bardziej ni Wa喚sa odpowiada roli rzecznika pojednania polsko-niemieckiego, jako osoba ogromnie zas逝穎na na tym polu, a tak瞠 - a mo瞠 przede wszystkim - jako by造 wi瞛ie O鈍i璚imia, co "przydaje jego s這wom szczeg鏊nej wagi".

Przem闚ienie ministra zosta這 bardzo dobrze przyj皻e przez bo雟kich polityk闚. Przyw鏚ca SPD i lider parlamentarnej opozycji Rudolf Scharping nazwa je "ludzko wspania造m, politycznie m康rym i wskazuj帷ym w przysz這嗆". Za komentarz Helmuta Kohla wystarczy fakt, 瞠 to kanclerz poderwa sal do stoj帷ej owacji.

Niekt鏎e gazety odnotowa造 jednak zgrzyt: "Demonstracyjna nieobecno嗆 wielu deputowanych CDU/CSU by豉 wr璚z skandaliczna" - napisa dziennik "Stuttgarter Nachrichten", a hanowerska "Neue Presse" policzy豉, 瞠 w 豉wach chadek闚 brakowa這 ponad 100 deputowanych. Bardziej prawdopodobne wydaje si jednak, 瞠 zawini d逝gi s這neczny weekend ni polityczne manifestacje.

WERONIKA KOSTYRKO

BONN

wtorek, 12 grudnia 2006
Bolejemy nad cierpieniami

„Gazeta Wyborcza” (Warszawa)

nr 101 / 29. 04. 1995 – 1. 05. 1995 r.

Bartoszewski w 50. rocznic zako鎍zenia wojny

- Bolejemy nad indywidualnymi cierpieniami niewinnych Niemc闚 dotkni皻ych skutkami wojny, kt鏎zy utracili swe strony ojczyste - powiedzia wczoraj w Bonn minister spraw zagranicznych W豉dys豉w Bartoszewski podczas uroczystej sesji Bundestagu i Bundesratu z okazji 50. rocznicy zako鎍zenia wojny.

Po sporze o udzia prezydenta Lecha Wa喚sy w berli雟kich uroczysto軼iach obchod闚 8 maja w豉dze RFN zdecydowa造 si zaprosi ministra Bartoszewskiego do Bonn jako jedynego zagranicznego m闚c na rocznicow sesj po陰czonych obu izb niemieckiego parlamentu. Oczekiwano, 瞠 przedstawiciel Polski przeprosi Niemc闚 za przymusowe wysiedlenia po II wojnie 鈍iatowej - w odpowiedzi na s這wa przeprosin, wypowiedziane w ubieg造m roku przed pomnikiem Powstania Warszawskiego przez prezydenta RFN Romana Herzoga.

Jednak tu przed wyjazdem Bartoszewski zastrzeg: "W imieniu narodu i pa雟twa mog wyst瘼owa jedynie najwy窺ze autorytety i g這wy pa雟tw. Takiej okazji nie ma".

W swoim przem闚ieniu minister Bartoszewski umiej皻nie odwr鏂i sytuacj: jego zdaniem przeprosiny Herzoga "wielu Polak闚 uzna這 za prawdziw, d逝go oczekiwan odpowied najwy窺zego przedstawiciela Niemiec" na or璠zie biskup闚 polskich z 1965 r., kt鏎zy zwr鏂ili si do biskup闚 niemieckich z pos豉niem "wybaczamy i prosimy o wybaczenie".

Prawie godzinn mow Bartoszewskiego deputowani, cz這nkowie rz康u RFN i prezydent Roman Herzog nagrodzili owacj na stoj帷o. Pierwszy zerwa si z miejsca kanclerz Helmut Kohl. W kuluarach Bartoszewskiemu z這篡 gor帷e gratulacje lider niemieckich wyp璠zonych Herbert Czaja. Niemiecki minister spraw zagranicznych Klaus Kinkel zauwa篡, 瞠 Bartoszewski: "... b璠帷 sam ofiar zbrodni pope軟ionych przez Niemc闚, przypomnia cierpienia, jakich doznali Niemcy".

Weronika Kostyrko (Bonn)

Jestem potrzebny rz康owi

„Gazeta Wyborcza” (Warszawa)

Nr 57 / 8. 03. 1995 r.

Konferencja prasowa nowego szefa dyplomacji

Spraw uchwalenia konkordatu, mianowania ambasadora w Watykanie i integracji Polski z Zachodem uwa瘸 W豉dys豉w Bartoszewski za swe najpilniejsze zadania. Czuje si pewnie. "To ja jestem potrzebny temu rz康owi, 瞠by nada mu wiarygodno嗆" - m闚i.

- Co Pan zrobi, je郵i prezydent za膨da, aby Pan ust徙i ze stanowiska. Dwaj inni ministrowie "prezydenccy" - Oko雟ki w MON i Milczanowski w MSW zadeklarowali ju, 瞠 us逝chaj wezwania prezydenta - pad這 pierwsze pytanie.

- Je郵i prezydent wyrazi wotum nieufno軼i wobec ministra - odpar wyra幡ie zaskoczony tym pytaniem Bartoszewski - to trzeba si zastanowi, czy oznacza to, 瞠 utraci on mo磧iwo軼i dzia豉nia. Z punktu widzenia pa雟twa polskiego taka osoba nie mog豉by by ministrem.

Gorzkie do鈍iadczenia

- Spraw konkordatu ze Stolic Apostolsk uwa瘸m za jedn z najwa積iejszych - podkre郵i nowy minister. Zapowiedzia, 瞠 jego pierwsz nominacj b璠zie ambasador RP w Watykanie. Niemo積o嗆 obsadzenia tej plac闚ki przez ponad rok uzna za "瞠nuj帷".

Pytany o brak koordynacji w polityce zagranicznej Bartoszewski odpowiedzia, 瞠 zna "gorzkie do鈍iadczenia" swojego poprzednika ministra Andrzeja Olechowskiego. Wie o pr鏏ach prowadzenia odr瑿nej polityki gospodarczej, kulturalnej i zagranicznej przez resorty i partie.

I o鈍iadczy natychmiast, 瞠 "polityk zagraniczn RP prowadzi b璠zie minister spraw zagranicznych". - Je郵i tego nie b璠zie, to nie b璠zie i tego ministra. I premier, i prezydent o tym wiedz - podkre郵i.

Rosja i Czeczenia

Bartoszewski o鈍iadczy, 瞠 nie jest rol Polski lawirowanie mi璠zy s御iadami na Wschodzie. Ka盥e z tych pa雟tw dokonuje wybor闚, jakich chce. Rosja niew徠pliwie jest naszym najwa積iejszym s御iadem. My musimy bra pod uwag "uczulenia" Rosjan, a oni - nasze "uczulenia", szczeg鏊nie przy stosunkach dyplomatycznych. To b璠zie d逝gi proces.

- Nasz stosunek do wojny w Czeczenii ma dwie warstwy - t逝maczy Bartoszewski. Tam, gdzie silniejszy bije s豉bszych, Polacy s zawsze po stronie s豉bszych. Podobny jest nasz stosunek do wojny w Jugos豉wii.

- Jednak od zjawisk psychologicznych trzeba oddzieli polityk - twierdzi nowy szef MSZ. - Polska nie mo瞠 prowadzi w kwestii Czeczenii polityki innej ni pozosta貫 pa雟twa europejskie, cho mo瞠 zwraca szczeg鏊n uwag na to, co si tam dzieje. Wobec Rosji mo瞠my wywiera naciski i objawia wol i oczekiwania, 瞠 nawet najwi瘯sze konflikty w wielkich pa雟twach b璠 rozstrzygane bez nara瘸nia 篡cia i zdrowia ludzi.

Stosunek do PSL

"Gazeta" zapyta豉 ministra, czy po jego dawnej przynale積o軼i do PSL Miko豉jczyka w latach 40. pozosta mu dzi sentyment do tej partii.

- Do PSL Miko豉jczyka? Oczywi軼ie! - odpar minister przy gromkim 鄉iechu ca貫j sali.

* * *

* Obj璚ie stanowiska ministra spraw zagranicznych przez W豉dys豉wa Bartoszewskiego skomentowa specjalnie dla "Gazety Wyborczej" by造 szef tego resortu Krzysztof SKUBISZEWSKI. Stwierdzi on m. in.:

"To, czemu min. Bartoszewski by i pozosta wierny, predestynuje go do najwy窺zych urz璠闚 publicznych. Szczeg鏊nie dzi tym urz璠om potrzeba odnowy - pe軟ej odnowy - in capite et in membris. Udzia Bartoszewskiego w rz康zie daje nadziej na lepszy obr鏒 rzeczy w pa雟twie. A tej poprawy bardzo pragniemy.

Ci, kt鏎zy poznali go, wiedz i wierz - i z tej wiedzy i wiary czerpi satysakcj - 瞠 mimo tak trudnych okoliczno軼i jego obecnej misji b璠zie on stra積ikiem naszej racji stanu i gwarantem imponderabili闚 naszej polityki zagranicznej w niema造m trudzie tworzonej od roku 1989”.

KRZEM

czwartek, 16 listopada 2006
Goj, polski minister, obywatel Izraela (I)

„Gazeta Wyborcza” (Warszawa)

Nr 110, 13. – 14. 05. 1995 r.

Minister Bartoszewski przelecia przez Izrael jak huragan. Zwiastowa polsko-篡dowskie pojednanie, przyja潯, wybaczenie.

Jestem jedynym ministrem na 鈍iecie, kt鏎y jest honorowym obywatelem Izraela. Wasz ambasador w Wiedniu, jak si dowiedzia o mojej nominacji, powiedzia: "Nad Jordanem zdarzaj si cuda. Izrael nie istnieje jeszcze 50 lat, a ju ma naraz dw鏂h ministr闚 zagranicznych" - opowiada w czasie jednego ze spotka w Izraelu W豉dys豉w Bartoszewski.

Honorowe obywatelstwo Izraela dosta jako Sprawiedliwy W鈔鏚 Narod闚 安iata za pomoc 砰dom w czasie okupacji.

Bartoszewski podczas spotka w Izraelu form szanowni pa雟two szybko zamieni na drodzy przyjaciele. Albo wita rozm闚c s這wami: "Kazik poprawi貫 si, a ja schud貫m, bo mnie ten urz康 niszczy".

Niedaleko Nalewek

- Wyrasta貫m na granicy polskiej i 篡dowskiej cz窷ci miasta. M鎩 ojciec, urz璠nik bankowy, mia mieszkanie s逝瘺owe na Biela雟kiej, kilkaset metr闚 od Nalewek, niedaleko wielkiej synagogi na T這mackiem - opowiada Bartoszewski na 鈔odowym zje寮zie 篡dowskich weteran闚 wojny. - Bawi貫m si w Ogrodzie Krasi雟kich. Jedyny goj w鈔鏚 dzieci - uczy貫m si jak by mniejszo軼i. Nauczy貫m si jidisz. Moi rodzice nie byli filosemitami. Dopiero w czasie wojny dowiadywa貫m si, kto z przyjaci馧, kt鏎zy przychodzili do rodzic闚, by 砰dem. W moim domu si tym nie zajmowano. Wi璚 w czasie wojny trzeba by這 pomaga znajomym, potem znajomym znajomych i tak to si zacz窸o.

Na spotkaniu byli obecni delegaci z 40 kraj闚, ale gdy Bartoszewski i niekt鏎zy inni m闚cy m闚ili po polsku, nikt nie u篡wa s逝chawek. Najbardziej przykuwa豉 wzrok grupa weteran闚 Armii Czerwonej z zawieszonymi g瘰to orderami. Nale膨 oni do grupy naj鈍ie窺zej rosyjskiej emigracji. Przyjechali kilka lat temu z Uralu, Bia這rusi, Estonii, Litwy. Mieli ongi wysokie stanowiska w wojsku i w partii. "To ja wam wyzwoli貫m Legnic" - m闚i jeden z nich. "A ja sta貫m pod Warszaw" - m闚i drugi. Nie opodal nich siedzia 篡dowski weteran wojsk Andersa, lotnik z wpi皻ym krzy瞠m AK.

Bartoszewski przeciw stereotypom

"Niemcy wymy郵ili O鈍i璚im dla eksterminacji inteligencji polskiej. Potem dopiero postanowili go wykorzysta do zag豉dy 砰d闚. Na naszej ziemi zrobili cmentarz".

"Polacy nie utworzyli 瘸dnego legionu SS, nie utworzyli rz康u kolaboranckiego, jak to si dzia這 w innych krajach. Zdarzali si 這buzi. Ja wtedy by貫m z wami we wsp鏊nej 這dzi, bo szanta篡sta szanta穎wa 砰da, ale te rodzin polsk, kt鏎a mu pomaga豉. Polak闚, kt鏎zy by pomagali, nie by這 tak du穎, jakby si chcia這, ale nie tak ma這, jak si m闚i".

"Mamy 560 pos堯w i senator闚. Niekt鏎zy mi si podobaj, niekt鏎zy mniej, ale ani jeden nie zosta wybrany przy u篡ciu hase nacjonalistycznych i antysemickich. Inaczej ni w Austrii, Francji, we W這szech. W鈔鏚 38 mln Polak闚 s szowini軼i i antysemici, ale nie maj wp造wu na prawodawstwo i opini publiczn".

Bartoszewski w czasie ca貫j wizyty w Izraelu powtarza zdania, kt鏎e id w poprzek tutejszych stereotyp闚 o Polakach. I by uwa積ie s逝chany i gor帷o oklaskiwany.

- My sobie bardzo cenimy, 瞠 W豉dys豉w Bartoszewski w tych dniach przyjecha w豉郾ie do nas, 瞠 nie jest w Berlinie ani w Moskwie, tylko z nami - m闚i Izrael Gutman, dyrektor Mi璠zynarodowego Instytutu Yad Vashem. - W Izraelu nie ma dnia, 瞠by nie przyjecha jaki minister, szef rz康u, kr鏊. Ale jak przyje盥瘸 Bartoszewski, to ca趾iem co innego. On nale篡 w pewnym sensie do nas.

- Nikt nie mo瞠 uwa瘸 - m闚i Gutman - 瞠 zjednoczenie Niemiec nie by這 krokiem s逝sznym, ale Niemcy sta造 si teraz mocarstwem. Widzimy tam tendencj, by zatrze odpowiedzialno嗆 historyczn, by upowszechni przekonanie, 瞠 przecie wszyscy byli鄉y ofiarami tej wojny. Polacy i 砰dzi maj tu wsp鏊ny cel: nie zapomina.

M闚i Gutmanowi, i podobno nastroje antypolskie w Izraelu s silniejsze ni antyniemieckie. - Tak jest w rzeczywisto軼i - m闚i Gutman. W Polsce ju po wojnie by pogrom kielecki, potem rok 1968, a przed wojn by bardzo silny antysemityzm. Bzdur jest, 瞠 antysemityzm to cecha Polaka. Ale Niemcy po wojnie wiele zrobili w kierunku pojednania - wielu przyznawa這 si do winy, zapraszali do Niemiec, dawali odszkodowania. A mi璠zy Polakami i 砰dami wci捫 widz brak zaufania, trwa這嗆 stereotyp闚. Ale widz te, 瞠 jest lepiej. Ogromne zas逝gi ma w tym m鎩 przyjaciel prof. Bartoszewski. (- A jak Gutman zmieni si pod moim wp造wem! Niech pani poczyta jego teksty dzi i sprzed 15 lat - komentuje Bartoszewski).

Spacer po Warszawie

- Pozna貫m go w 1961 roku, gdy przyjecha貫m do Polski w sprawie procesu Eichmanna - opowiada Gutman o Bartoszewskim. - Powiedzia貫m mu: ja si tu urodzi貫m, w Warszawie, i chodz dzi po obcym mie軼ie. Niczego nie poznaj. Bartoszewski wzi掖 mnie na spacer i pokazywa: o tu s resztki szyn tramwajowych, ten dom tam sta. On jedyny by w stanie to o篡wi. Nikt jak on nie opisa tragedii 篡dowskiej jako integralnie zwi您anej z tragedi Polak闚. Do tej pory prowadzimy dysput na temat stosunk闚 polsko-篡dowskich. Pocz徠kowo to by這 bardzo trudne, teraz ju od trzech lat pracujemy razem w Mi璠zynarodowej Radzie O鈍i璚imskiej, kt鏎ej Bartoszewski jest przewodnicz帷ym.

Sami koszmarni Niemcy

- Przed wojn interesowa貫m si literatur niemieck, zdawa貫m matur z niemieckiego, a Niemc闚 nie zna貫m - opowiada Bartoszewski. - Spotka貫m tylko jednego. W sierpniu 1939 r. na obozie junackich hufc闚 pracy - maturzyst z Bydgoszczy. Nie lubili鄉y go. M闚i twardo, bezczelnie, cho trzeba przyzna, 瞠 z pewn godno軼i, 瞠 jest Niemcem.

Mia貫m 17 lat i zdan matur, chcia貫m si zajmowa weso造mi sprawami, a tu nagle bomby lec mi na g這w w moim rodzinnym mie軼ie. Od 1938 r. roczniki maturalne musia造 i嗆 do wojska na rok, do podchor捫闚ki. I to oni w豉郾ie, ci m這dzi, oddani Polsce podchor捫owie, ratowali s豉w armii. Ja by貫m nast瘼nym rocznikiem, kt鏎y nie zd捫y do podchor捫闚ki.

Bartoszewski z豉pany we wrze郾iu 1940 r. w niemieckiej 豉pance zosta wys豉ny do O鈍i璚imia.

- Pierwszych Niemc闚 pozna貫m jako za這g O鈍i璚imia. Zaraz po przyje寮zie wyci庵n瘭i jednego z nas, nauczyciela z Warszawy. Bili go, katowali, upad ca造 zakrwawiony. W moim domu nikt mnie nigdy nie uderzy i pierwszy raz w 篡ciu widzia貫m bitego cz這wieka. Sta這 nas wtedy na tym placu w O鈍i璚imiu pi耩 tysi璚y m篹czyzn i przypatrywali鄉y si temu. Nikt z nas nie zareagowa.

- S tacy, kt鏎zy prze篡li wojn i lubi opowiada, tak jak Andrzej Szczypiorski, 瞠 poznawali wtedy przyzwoitych Niemc闚. Ja pozna貫m samych koszmarnych - m闚i Bartoszewski, kt鏎y od lat 60. konsekwentnie przeciera szlaki polsko-niemieckiego pojednania. - W O鈍i璚imiu by kapo, niemiecki komunista. Rozmawia otwarcie z innymi wi篥niami Polakami, 瞠 Hitler przegra i zwyci篹y jego partia. M闚i: my pokierujemy wami, bo nasza partia jest bardziej do鈍iadczona. To by taki wi瞛ie jak my. M鏬 zaraz zgin望 zastrzelony czy od tyfusu, ale i tak si wywy窺za.

Ci庵 dalszy – cz窷 II

Goj, polski minister, obywatel Izraela (II)

„Gazeta Wyborcza” (Warszawa)

Nr 110, 13. – 14. 05. 1995 r.

疾gota dla przyzwoitych

8 kwietnia 1941 roku zwolnili mnie z obozu z seps og鏊n, egzem, wszawic, czyrakami. Nie doszed貫m do dzi, dlaczego mnie zwolniono. Mo瞠 dlatego, 瞠 by貫m wcze郾iej pracownikiem PCK, kt鏎e upomnia這 si o mnie. Wtedy zwalniano troch ludzi, taki gest przed napa軼i na Sowiety.

Bartoszewski swoje do鈍iadczenia o鈍i璚imskie opowiedzia opiekuj帷ej si nim harcerce, kt鏎a - czego nie wiedzia - by豉 sekretark kierownika biura propagandy AK. W ten spos鏏 jego relacja by豉 pierwsz wydan w podziemiu relacj z O鈍i璚imia.

Chodzi na tajne komplety z polonistyki razem z Tadeuszem Gajcym. W 1942 r. zosta zaprzysi篹ony do AK. Pisa i redagowa pras podziemn, dzia豉 m.in. z Kazimierzem Moczarskim w Biurze Informacji i Propagandy AK, wsp馧organizowa dzia豉j帷 od 1942 r. Rad Pomocy 砰dom 疾gota. P騧niej bra udzia w powstaniu warszawskim.

- 疾gota to nie by豉 pomoc Polak闚 dla 砰d闚, to by豉 pierwsza w historii wsp鏊na akcja Polak闚 i 砰d闚. Pod這篡豉 podwaliny pod powojenn wsp馧prac przyzwoitych Polak闚 i przyzwoitych 砰d闚 - m闚i w Izraelu gor帷o oklaskiwany Bartoszewski.

Wykorzystajcie mnie!

Bartoszewski spotka si w Izraelu z prezydentem Ezerem Weizmanem, z premierem Icchakiem Rabinem, ministrem spraw zagranicznych Szimonem Peresem. Ale wcze郾iej - z prezydentem Uniwersytetu Hebrajskiego Hanoch Guttsreundem.

- Je瞠li chodzi o polityk zagraniczn - m闚i Bartoszewski - jeste鄉y proameryka雟cy, tak jak Izrael. Wymiana gospodarcza mog豉by by lepsza przy lepszym nastawieniu psychologicznym. Stosunkowo 豉two da impuls sprawom kulturalnym i naukowym. W Polsce teraz du穎 si pisze prac magisterskich, doktorskich o pisarzach 篡dowskich, o muzyce, malarstwie 砰d闚. Du穎 wi璚ej ni przed wojn. Ksi璕arnie s pe軟e uczciwych ksi捫ek o historii 砰d闚. A w Izraelu jeszcze niedawno wychodzi造 dwa polskie dzienniki, trzy polskie tygodniki. Dzi tego ju nie ma.

- Moja mama bez "Nowin Kuriera" do dzi nie mo瞠 si obej嗆 - odpowiada 鈍ietn polszczyzn prezydent Uniwersytetu Hebrajskiego.

- Jest du穎 mniejsze zainteresowanie Polsk w Izraelu ni odwrotnie, cho w Polsce 篡je tylu 砰d闚, ilu Polak闚 pracuje na czarno w Izraelu - m闚i Bartoszewski. - Czy mo積a sobie wyobrazi, 瞠 w przedwojennej Polsce przyjaciel 砰d闚, tak zaanga穎wany we wsp馧prac z nimi, zosta豚y ministrem? Musimy to wsp鏊nie wykorzysta. Lepszego ministra dla naszej wsp鏊nej sprawy nie znajdziecie.

Bartoszewski zapowiedzia, 瞠 powo豉 przy MSZ Instytut Kultury Polskiej w Izraelu. Prezydent uniwersytetu opowiada o inicjatywie powo豉nia katedry polonistyki na Uniwersytecie Hebrajskim. Strona izraelska znalaz豉 ju sponsora gotowego wy這篡 300 tys. dolar闚, ale potrzeba dwa razy wi璚ej.

Mnie 砰dzi wykupywali

Na spotkaniach i rozmowach Bartoszewski wyci庵a z r瘯awa kolejne przygody swego 篡cia.

W 1946 r. wst徙i do PSL Miko豉jczyka. Za這篡 te, mi璠zy innymi z Adolfem Bermanem, znanym 篡dowskim dzia豉czem konspiracyjnym okresu wojny, Lig do Walki z Rasizmem. - Ale wkr鏒ce dowiedzieli鄉y si od czynnik闚 rz康owych, 瞠 mo瞠my tylko zwalcza ameryka雟ki rasizm wobec Murzyn闚. To nas nie interesowa這.

Zosta aresztowany w 1946 r., dwa dni potem, gdy Stefan Korbo雟ki powo豉 go na szefa propagandy wyborczej PSL 鈔鏚mie軼ia Warszawy.

- W jednej z dyskusji, w kt鏎ej uczestniczyli鄉y - opowiada Izrael Gutman - kto powiedzia: 砰dzi wydawali nas w r璚e ludzi systemu radzieckiego. Wtedy wsta Bartoszewski: mnie nie wydawali, lecz wykupywali.

- Wyszed貫m po p馧tora roku z wi瞛ienia - opowiada mi Bartoszewski - dzi瘯i interwencjom Adolfa Bermana, kt鏎y zd捫y si za mn wstawi, zanim wyemigrowa.

Aresztowany ponownie w 1949 r. dosta na podstawie sfingowanych oskar瞠 osiem lat za szpiegostwo. Wypuszczono go na fali odwil篡 w 1955 r.

Od 1957 roku zwi您any z "Tygodnikiem Powszechnym". D逝goletni wsp馧pracownik Radia Wolna Europa, sekretarz PEN Clubu, wyk豉dowca KUL, przedsierpniowego, podziemnego Towarzystwa Kurs闚 Naukowych i niemieckich uniwersytet闚. Internowany w stanie wojennym, do niedawna ambasador w Austrii.

- Antoni S這nimski, m鎩 przyjaciel, po 1968 roku komentowa: Kiedy tak by這, 瞠 "jak bida, to do 砰da". A teraz "jak bida, to 砰dzi do Bartoszewskiego".

- Ju dawno umieszczono mnie w encyklopedii izraelsko-ameryka雟kiej - m闚i na jednym ze spotka. A w polskiej encyklopedii znalaz貫m si dopiero niedawno.

Ksi捫ka "Ten jest z ojczyzny mojej - Polacy z pomoc 砰dom 1939-1945" wydana w 1967 r., w kt鏎ej Bartoszewski i Zofia Lewin闚na umie軼ili setki relacji, sta豉 si wydarzeniem nie tylko ksi捫kowym. Podobnie jak ksi捫ki Bartoszewskiego o powstaniu warszawskim.

Gdy zostan ju weso造m emerytem

Gdy sk豉da we wtorek wizyt ksi璠zu rektorowi Domu Polskiego w Jerozolimie, a inni cz這nkowie delegacji pospieszali go, 瞠 ju pora na oficjalny lunch wydawany przez przewodnicz帷ego Knesetu, Bartoszewski si 瘸li: - Ja to bym chcia zje嗆 obiad u ksi璠za rektora. Policja izraelska czeka, na sygnale mnie przywo膨, odwo膨. Je瞠li w przysz造m roku nie b璠 ju ministrem, to zostan weso造m emerytem i na pewno tu przyjad.

Odwo逝je zapowiedziane obiady. Nagle 瞠gna si i wybiega, a biega tak szybko, jak m闚i. Na uroczystej kolacji, urz康zonej przez premiera, gdzie wed逝g protoko逝 mia m闚i pi耩 minut, opowiada 45 minut o swoim 篡ciu.

- Jak ko鎍zy貫m ambasadorowanie w Austrii - opowiada mi - ze strony austriackiej pad造 w obecno軼i ministra Skubiszewskiego liczne komplementy pod moim adresem, ale te sformu這wanie, 瞠 by貫m ambasadorem niekonwencjonalnym. I poczu貫m na sobie wzrok Skubiszewskiego, kt鏎y pewnie sobie my郵a, co ten Bartoszewski zn闚 przeskroba. A ja tylko m闚i貫m, co my郵 i co czuj.

O tym lepiej nie m闚i

Bartoszewski na ka盥e pytanie jest w stanie wyrzuci z siebie z pr璠ko軼i pistoletu maszynowego dowoln liczb s堯w. Ale odpowiada tylko na te pytania, na kt鏎e chce odpowiedzie. Nie spos鏏 go wyci庵n望 na rozmow na temat tekstu Zofii Kossak-Szczuckiej, sygnowanego przez katolicki Front Odrodzenia Polski, do kt鏎ego nale瘸. Bartoszewski w ksi捫ce "Warto by przyzwoitym" pisa: "Rozdzia 篡dowski w swoim 篡ciu zawdzi璚zam jednej ma貫j ulotce napisanej przez Zofi Kossak".

Dopiero prof. Jan B這雟ki w g這郾ym szkicu "Polak-katolik i katolik-Polak" przytoczy pierwszy raz tekst Zofii Kossak w ca這軼i. Obok dramatycznego przedstawienia sytuacji 砰d闚 i jednoznacznego stanowiska "protestujemy, kto z nami tego protestu nie popiera, nie jest katolikiem" s tam zdania, 瞠 砰dzi s i pozostan wrogami Polski, 瞠 nienawidz Polak闚 bardziej ni Niemc闚.

Zofia Kossak, u篡waj帷a jawnie antysemickich sformu這wa, z wielk ofiarno軼i i nara瞠niem bliskich ratowa豉 砰d闚. Bartoszewski by pod jej wp造wem, ale o tym fascynuj帷ym fenomenie w duchowo軼i polskiej nie chce dzi rozmawia.

Gdy m闚i profesorowi, 瞠 fakty wybiera troch "ku pokrzepieniu serc", 瞠 woli dokumentowa fakty pomocy ni oboj皻no軼i czy niech璚i Polak闚 wobec 砰d闚 w czasie drugiej wojny, Bartoszewski odpowiada: "Zawsze dokonujemy selekcji materia逝 i ja rzeczywi軼ie traktowa貫m pisarstwo historyczne jako rodzaj s逝瘺y spo貫cznej i narodowej".

Izrael Gutman m闚i: - To jest patriota. Kocha Polsk i m闚i rzeczy, kt鏎e nie zawsze s s逝szne. Czasem co przedstawi w r騜owych barwach. On by chcia, 瞠by tak by這, i sw鎩 pogl康 przedstawia jako pogl康 og鏊ny. Kiedy na seminarium w Oxfordzie powiedzia, 瞠 w czasie wojny polepszy造 si stosunki polsko-篡dowskie, bo istnia豉 solidarno嗆 ludzi prze郵adowanych. A ja m闚i貫m - prze郵adowania wywo逝j cz瘰to jeszcze wi瘯sze tarcia.

Ci庵 dalszy – cz窷 III

Goj, polski minister, obywatel Izraela (III)

„Gazeta Wyborcza” (Warszawa)

Nr 110, 13. – 14. 05. 1995 r.

Starzy i m這dzi 砰dzi

- Musimy tworzy wi瞛i, ale nie dla pokolenia nostalgii, ale dla nast瘼nych pokole - powtarza Bartoszewski.

Ale podczas gdy w Niemczech Bartoszewski ma mn鏀two kontakt闚 z m這dymi lud幟i, w Izraelu wiek wi瘯szo軼i os鏏, z kt鏎ymi si spotyka, waha si w granicach 70-80 lat.

Trudno si spotka z antypolskim nastawieniem, w璠ruj帷 za Bartoszewskim. Tylko czasami w rozmowach na boku ujawnia si ta mieszanina nostalgii i dojmuj帷ego 瘸lu. Pokolenie 砰d闚 polskich, kt鏎e wyjecha這 przed wojn, wci捫 nie mo瞠 zapomnie tamtego antysemickiego tonu. Pokolenie 砰d闚, kt鏎e trafi這 tu po Holocau軼ie, pami皻a strach przed szmalcownikiem. Ale jest to pokolenie, kt鏎e odchodzi. Ich dzieci jeszcze rozumiej po polsku, najcz窷ciej m闚i ju gorzej. Dzieci ich dzieci nie znaj polskiego wcale. Problemem wkr鏒ce mo瞠 sta si nie antypolonizm, ale oboj皻no嗆.

- Antypolonizm wi您a si ze z造mi wspomnieniami z Polski konserwowanymi tym, 瞠 do Polski si nie przyje盥瘸這, poniewa nie by這 stosunk闚 polsko-izraelskich - m闚i Ami Mehl, kt鏎y zajmuje si Polsk w izraelskim MSZ. - Szamir, nasz by造 premier [znany z powiedzenia, 瞠 Polacy wyssali antysemityzm z mlekiem matki - przyp. red.], kt鏎emu Polacy wydali rodzin w czasie okupacji, jeszcze w tym roku planuje przyjazd do Polski. Podobnie wielu polityk闚 starszej generacji. Przyje盥瘸j oficjalnie, a potem wracaj jeszcze raz odnale潭 swoje miasto rodzinne.

- Zgodnie z programem Ministerstwa Edukacji od kilku lat do Polski przyje盥瘸 do 20 tys. m這dzie篡 izraelskiej - m闚i Zvi Ravner, kierownik departamentu Europy Wschodniej w izraelskim MSZ. - Gdy je盥膨 do O鈍i璚imia, nie widz wok馧 Niemc闚, tylko Polak闚, wi璚 potem pytaj: Co ci Polacy robili, jak mordowano nasz nar鏚. Staramy si odpowiada, t逝maczy, jak wygl康a豉 ta wojna. Trudne s pytania o pogrom kielecki. M闚imy o spustoszeniu moralnym wojny, 瞠 pogromy urz康zali te po wojnie Czesi wobec Niemc闚 sudeckich. M闚imy: Tak, by antysemityzm, ale te jest tysi帷 lat wsp鏊nej historii. Natomiast gdy ju dochodzi do spotkania m這dzie篡 polskiej i izraelskiej, okazuje si, 瞠 wcale nie rozmawiaj o antypolonizmie czy antysemityzmie. Polsk m這dzie interesuje, jak jest z obowi您kow s逝瘺 wojskow i z dziewczynami w wojsku albo czy skoro Izrael jest pa雟twem religijnym, to s逝cha si tam rocka.

Co trzecie drzewko jest polskie

- Nie ma drugiego narodu, kt鏎y tak pami皻a tych, kt鏎zy mu pomogli, jak nar鏚 篡dowski. Nie ma takiego drugiego miejsca na 鈍iecie jak Yad Vashem - m闚i Bartoszewski. - Ro郾ie tam 12 tys. drzewek, z tego 4300 polskich. Yad Vashem uczy, co to jest nienawi嗆, pokazuje zbrodnie i okrucie雟twa, ale uczy te, 瞠 solidarno嗆, otwarto嗆 na innych, jest nasz wsp鏊n perspektyw. Pokazuje, 瞠 w ka盥ych warunkach mo積a pr鏏owa by cz這wiekiem.

W Yad Vashem zwiedzamy wystaw po鈍i璚on 堯dzkiemu gettu. Du穎 zdj耩, odtworzone warsztaty krawieckie ze starymi maszynami, przepisywane r璚znie ca貫 ksi捫ki i podr璚zniki. Jeden z zeszyt闚 otwarty jest na rozdziale o historii Polski w XIX w. - Taki by g堯d ksi捫ek w getcie, 瞠 je przepisywano - m闚i Szmul Krakowski, dyrektor Archiw闚 Yad Vashem, kt鏎y prze篡 getto i O鈍i璚im.

Nie mamy czasu zobaczy, jak ro郾ie drzewko Bartoszewskiego. Doje盥瘸my do miejsca, gdzie Zofia Bartoszewska, 穎na ministra, ods豉nia tablic Sprawiedliwi W鈔鏚 Narod闚 安iata w imieniu swojej siostry Wandy Makuch-Korulskiej. Ju nie ma miejsca na nowe drzewka w Yad Vashem i "Sprawiedliwi" dostaj teraz tabliczki. Zatrzymujemy si ko這 pomnika wzniesionego w tym roku. Fragment naturalnej wielko軼i tor闚 kolejowych, na szynach niemiecki wagon sprowadzony z Polski, zawieszony nad przepa軼i.

Wieczorem uroczysto嗆 w Jerozolimie z okazji 50-lecia zako鎍zenia wojny. Akademia patriotyczno-wojskowa z u篡ciem 鈍iate laserowych i dymu. 皋軟ierze, kobiety i m篹czy幡i, 酥iewaj pie郾i, niekt鏎e w ostrej rockowej konwencji. Jest te z這穎ny ze 鈍ie篡ch emigrant闚 ch鏎 Armii Czerwonej z "Katiusz". Socrealizm laserowy - komentuje na boku jeden z cz這nk闚 delegacji.

50. rocznica zako鎍zenia wojny jest obchodzona w Izraelu bez wi瘯szych emocji i zainteresowania. - Dla nas zako鎍zenie II wojny 鈍iatowej nigdy nie b璠zie wielkim 鈍i皻em - m闚i mi Izraelczycy. - Po sko鎍zeniu wojny zdali鄉y sobie spraw, 瞠 zamordowano nar鏚. Poza tym to nie naszymi si豉mi ta wojna zosta豉 wygrana.

安i皻y cz這wiek

Ostatni punkt izraelskiej wizyty Bartoszewskiego to otwarcie muzeum Yad Hayeled w kibucu Bojownik闚 Getta w pobli簑 Hajfy, po鈍i璚onego pami璚i p馧tora miliona zamordowanych 篡dowskich dzieci. Kilkuset mieszka鎍闚 kibucu za這穎nego przez tych, kt鏎zy prze篡li powstanie w warszawskim getcie, i drugie tyle przyjezdnych s逝cha przem闚ie zaproszonych go軼i. Jest w鈔鏚 nich przewodnicz帷y Knesetu Weiss, by造 prezydent Izraela, Izaak Naron, g堯wny rabin - Izrael Lau oraz Bartoszewski, z wielk rewerencj witany po polsku przez innych m闚c闚. Jego przem闚ienie kilka razy przerywaj oklaski.

Uroczysto軼i ko鎍z wyst瘼y etiopskich dzieci z ch鏎u Sziba. Etiopskie dzieci, potomkowie 砰d闚 sprzed dw鏂h tysi璚y lat, 酥iewaj piosenki o swojej drodze z Etiopii do Izraela i intonuj hymn narodowy.

Na kolacji w kibucowym domku Beniamina Anolika, dzia豉cza Towarzystwa Korczakowskiego, atmosfera jak na przyj璚iu rodzinnym. - 安i皻y cz這wiek i my wszyscy go tu kochamy - m闚i jeden z kibucnik闚 o Bartoszewskim.

Anna Bikont

pi徠ek, 20 pa寮ziernika 2006
Minister Bartoszewski w Izraelu

„Tygodnik Powszechny” (Krak闚)

Nr .. / 21. 05. 1995 r.

W ci庵u kilku pierwszych tygodni swojego urz璠owania W豉dys豉w Bartoszewski ma ju za sob spore osi庵ni璚ia: mow berli雟k, wa積 nie tylko ze wzgl璠u na polsk racj stanu i stosunki mi璠zy rz康zami polskim i niemieckim, ale i ze wzgl璠u na pojednanie mi璠zy tymi dwoma narodami, wizyt w USA oraz wizyt w Izraelu. Istotnym 廝鏚貫m tego sukcesu jest biografia nowego ministra, nadaj帷a jego s這wom pe軟 wiarygodno嗆.

Ta biografia odegra豉 szczeg鏊n rol podczas wizyty izraelskiej. By造 wi瞛ie O鈍i璚imia, wsp馧za這篡ciel „疾goty”, odznaczony przez Yad Vashem medalem „Sprawiedliwych w鈔鏚 narod闚 鈍iata”, reprezentuje w Izraelu rz康 polski, jako minister spraw zagranicznych tego rz康u, b璠帷 jednocze郾ie honorowym obywatelem pa雟twa Izrael!

Wyst徙ienie w Knesecie, spotkania z przyw鏚cami politycznymi Izraela, spotkania z przedstawicielami spo貫cze雟twa – wszystko to stanowi ogromny wk豉d nie tylko w popraw stosunk闚 polsko – izraelskich, ale i w przezwyci篹enie tzw. antypolonizmu, stereotypu niesprawiedliwego i krzywdz帷ego, cho przecie w pe軟i zrozumia貫go tak w sferze socjologii, jak i psychologii. 荑 antypolonizm funkcjonuje jeszcze u wielu 砰d闚 starszego i 鈔edniego pokolenia. M這dzie, kt鏎a nie mia豉 kontaktu z polskim antysemityzmem i dla kt鏎ej zag豉da 砰d闚 jest histori, nie b璠zie mia豉 tych obci捫e. Co nie znaczy, by wolno by這 tak 砰dom, jak i Polakom zapomnie o przesz這軼i.

Jerzy Turowicz