© W豉dys豉w Bartoszewski
Warszawa 2006-2017
All rights reserved

Administracja serwisu:
Mariusz Kubik

Stowarzyszenie Pracownik闚, Wsp馧pracownik闚 i Przyjaci馧 Rozg這郾i Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziora雟kiego

Stowarzyszenie RWE im. Jana Nowaka-Jeziora雟kiego / www.wolnaeuropa.pl



Materia造 - zdj璚ia, teksty, multimedia, elementy grafiki, zawarte na niniejszej stronie i jej podstronach chronione s prawem autorskim (na mocy: Dz. U. 1994 nr 24 poz. 83, Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych).


Blog > Komentarze do wpisu
Wiek z豉, wiek odwagi (II)

“Gazeta Wyborcza” (Warszawa)

Nr 257 / 3. – 4. 11. 2007 r.

Wiek XX by wiekiem, kt鏎y ja bym nazwa dob infernalnego z豉, ale zarazem by dob wielu warto軼i heroicznych. Wiek Stalina i Hitlera by tak瞠 wiekiem Edith Stein i Kolbego, m璚zennik闚 i bohater闚 gett i oboz闚 na wschodzie i zachodzie, m璚zennik闚 Katynia i m璚zennik闚 O鈍i璚imia - i wielu innych miejsc, nazwanych i nienazwanych. To by wiek ogromnej pr鏏y, ale te wiek, kt鏎y da ludzko軼i Jana Paw豉 II. Da ludzko軼i tak niezwyk貫 wydarzenie jak Sob鏎 Watyka雟ki II. Da ludzko軼i pr鏏 pojednania starszych braci w wierze z chrze軼ijanami poprzez dzia豉nia Jana Paw豉 II. To by wiek, kt鏎y da nam mojego zmar貫go niedawno przyjaciela, kard. Jean Marie-Lustigera z B璠zina, ale te da nam wielkich tw鏎c闚 Unii Europejskiej i Deklaracj Praw Cz這wieka.

To by wiek, w kt鏎ym papie瞠 zaczynali swoj pos逝g od zainteresowania si cz這wiekiem. Pierwsza encyklika Jana Paw豉 II osobi軼ie przez niego napisana w pi耩 miesi璚y po tym, jak zosta papie瞠m, nosi豉 tytu "Redemptor hominis" i by豉 encyklik o drodze cz這wieka i o cz這wieku. I ten瞠 papie w 1980 r., przemawiaj帷 w ONZ, m闚i o jednej Europie, o wsp鏊nocie Europy - jeszcze Bre積iew cieszy si dobrym zdrowiem, a on m闚i rzeczy tak niezwyk貫. M闚i o przysz貫j Europie wsp鏊nych warto軼i, o Europie ducha.

Wtr帷 tu anegdot. Jad貫m kilka miesi璚y temu obiad z przewodnicz帷ym Konferencji Episkopatu Niemiec kard. Karlem Lehmannem, notabene bardzo przyjaznym dla nas, Polak闚, i powiada mi przy stole tak: Arcybiskup Nossol powiedzia mi, 瞠 on nie wiedzia, 瞠 Duch 安i皻y ma takie poczucie humoru, 瞠by po papie簑 Polaku wykreowa papie瘸 Niemca.

I rzeczywi軼ie, kto m鏬 sobie wyobrazi, 瞠 dw鏂h ludzi z dw鏂h tak ci篹ko splecionych historycznie narod闚 Europy 字odkowej b璠zie po sobie papie瘸mi. A kto m鏬 sobie wyobrazi, 瞠 papie Polak wyniesie na o速arze setki ofiar systemu zag豉dy? 108 m璚zennik闚 wyniesionych na o速arze w 1999 r., nie m闚i帷 o indywidualnych, jak Edith Stein. To jest przecie w my郵eniu i terminologii, i symbolice Ko軼io豉 przyk豉d najwy窺zy, niedo軼ig造, nadzwyczajny - m璚ze雟twa w oporze przeciwko infernalnemu z逝 moralnemu.

* * *

W moich aktach IPN znalaz貫m 418 nazwisk oficer闚 i podoficer闚 najpierw UB, potem SB, Prokuratury Wojskowej, S康u Wojskowego, kt鏎zy uwiecznili si w taki czy inny spos鏏 w moim 篡ciorysie - dokumentalnie, dowodowo, w豉snymi podpisami. I znalaz貫m 56 pseudonim闚 tajnych wsp馧pracownik闚, kt鏎zy mnie dodatkowo oblegali. W skali ca貫j populacji polskiej to nie tak du穎. W ka盥ym spo貫cze雟twie jaki procent sk這nny jest do czyn闚 豉jdackich, kryminalnych, niskich, mo瞠 zbrodniczych. W ko鎍u w najznakomitszym gremium na 鈍iecie, w鈔鏚 12 aposto堯w, zawiod這 8 proc. - czyli Judasz.

Dochodzi造 do mnie r騜ne listy, cz瘰to anonimy z wymys豉mi, przewa積ie demaskuj帷e mnie jako ukrytego 砰da. Ale nigdy nie dosta貫m listu takiej tre軼i: Panie Bartoszewski, ja by貫m jednym z ludzi, kt鏎y pana aresztowa, inwigilowa, nadzorowa. Ja dzisiaj rozumiem, 瞠 to nie s逝篡這 interesom spo貫cze雟twa, 瞠 ja by貫m wprowadzony w b陰d. Niech pan mi wybaczy, bo ja 瘸逝j tego, co robi貫m. Takiego listu nie by這!

I to mnie zasmuca. Niejednokrotnie r騜ni ludzie w Polsce, prawdziwy patrioci, pytali mnie: Niemcy pana tak traktowali, a pan Niemcom wybaczy? Ja nie czuj si upowa積iony do og豉szania odpustu zupe軟ego ani do wybaczania narodom. Ja m鏬豚ym wybaczy cz這wiekowi, kt鏎y zrobi mi krzywd - nadzorcy w obozie koncentracyjnym, stra積ikowi, komu, kto mnie zniewa篡, spoliczkowa, uderzy, kopn掖, gdyby przyszed i powiedzia: S逝chaj, ja to zrobi貫m, ale ja wiem dzisiaj, 瞠 to nie by這 s逝szne, podaj r瘯. Ale nikt taki nigdy si do mnie w Niemczech nie zg這si.

Kiedy przyszed do mnie cz這wiek i powiedzia: M鎩 ojciec by szefem propagandy w Generalnej Guberni. Tu po wojnie pope軟i samob鎩stwo, bo czu si zaszczuty. Czy on by a tyle winien? Ja m闚i: Prosz pana, pan mnie pyta o swojego ojca, kt鏎y dla mnie jest cz這wiekiem obcym, znanym mi tylko z nazwiska i dzia豉lno軼i. Ja zachowam nale篡t wra磧iwo嗆, ale postarajmy si znale潭 jakie rozumowe wyj軼ie. Je瞠li sam si tak os康zi, to jakie pan ma prawo uwa瘸, 瞠 on si os康zi nies逝sznie? Gdyby stan掖 przed s康em, broni si, mo瞠 by豚y skazany na kilka lat wi瞛ienia, a mo瞠 nie, nie wiem. Ale on sam doszed do wniosku, 瞠 wymierzy sobie, po swojemu - tak, jak on to rozumie - sprawiedliwo嗆. Ja jestem chrze軼ijaninem, nie uwa瘸m, 瞠by to by豉 droga w豉軼iwa, ale ja nie b璠 polemizowa z cieniami pa雟kiego ojca.

Przyszed te student, Niemiec urodzony w latach 60., i powiedzia tak: Ja do pana chodz na seminarium, pan jest dla nas taki przyjazny. Ja si dowiedzia貫m niedawno, 瞠 m鎩 dziadek by w Polsce w czasie wojny. On musia pracowa w administracji, mo瞠 w policji. I mo瞠 on mordowa polskich 砰d闚. Czy ja mog do pana chodzi na seminarium? Powiedzia貫m: Prosz pana, niech pan da r瘯, niech j u軼isn. Bardzo mnie cieszy, 瞠 pan tak my郵i. Zrobi wszystko, co b璠 m鏬, 瞠by si panem bardziej zaopiekowa. No i po瞠gna si ze mn, prawie 透y mia w oczach.

* * *

Jedna z moich ksi捫ek nosi tytu "Warto by przyzwoitym". Mia貫m za瘸rte dyskusje na temat tytu逝 tej ksi捫ki z r騜nymi lud幟i, kt鏎zy mnie przekonywali, 瞠 to jest pogl康 optymistyczno-idealistyczny i naiwny, 瞠 nie warto by przyzwoitym, lecz warto by nieprzyzwoitym.

W Polsce s dwa r騜ne s這wa - "op豉ca si" i "warto". "Op豉ca si" odnosi si do dochodu, do zysku, do korzystnego interesu. Natomiast s這wo "warto" towarzyszy my郵eniu o warto軼iach. Na pewno nie wszystko, co warto, to si op豉ca. Ale z ca陰 pewno軼i - wierz w to g喚boko - nie wszystko, co si op豉ca, jest w 篡ciu co warte.

poniedzia貫k, 05 listopada 2007, wbartoszewski

Polecane wpisy

  • To nie m鎩 styl, 瞠by si k堯ci z s御iadami

    “Dziennik” (Warszawa) Nr 273 / 22. 11. 2007 r. J璠rzej Bielecki: Jako sekretarz stanu w kancelarii premiera ma pan zajmowa si rozwi您aniem najpowa

  • Meserszmit o kobietach (I)

    “Gala” (Warszawa) Nr 46-47 (306) / 12.-25. 11. 2007 r. LAUREAT R荅Y R荅: W豉dys豉w Bartoszewski - Ma 85 lat i tak imponuj帷y 篡ciorys, 瞠 nie musi o

  • Meserszmit o kobietach (II)

    “Gala” (Warszawa) Nr 46-47 (306) / 12.-25. 11. 2007 r. PIOTR MUCHARSKI: Kiedy pracowa pan ju w wolnej Polsce jako minister spraw zagranicznych, m