© W豉dys豉w Bartoszewski
Warszawa 2006-2017
All rights reserved

Administracja serwisu:
Mariusz Kubik

Stowarzyszenie Pracownik闚, Wsp馧pracownik闚 i Przyjaci馧 Rozg這郾i Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziora雟kiego

Stowarzyszenie RWE im. Jana Nowaka-Jeziora雟kiego / www.wolnaeuropa.pl



Materia造 - zdj璚ia, teksty, multimedia, elementy grafiki, zawarte na niniejszej stronie i jej podstronach chronione s prawem autorskim (na mocy: Dz. U. 1994 nr 24 poz. 83, Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych).


Blog > Komentarze do wpisu
Moralno-historyczne warto軼i Powstania Warszawskiego (IV)

Cz窷 IV

Skoro postanowili鄉y m闚i o warto軼iach historyczno-moralnych towarzysz帷ych Powstaniu, podnie嗆 tu trzeba zagadnienie ogromnej solidarno軼i ludzi, kt鏎a w toku Powstania Warszawskiego osi庵n窸a cz瘰tokro form prawdziwego bohaterstwa, a r騜nice pogl康闚 odgrywa造 stosunkowo nik陰 rol. W oswobodzonych cz窷ciach miasta spo貫cze雟two dawa這 - po pi璚iu latach okupacji nieistnienia 瘸dnych jawnych form organizacji 篡cia publicznego - dobitny wyraz swemu demokratyzmowi i swej dojrza這軼i politycznej. Do charakterystycznych zjawisk 篡cia politycznego w ci庵u tych dw鏂h miesi璚y nale瘸這 m.in. zupe軟e nieskr瘼owanie w wyra瘸niu my郵i i pogl康闚 na 豉mach prasy powsta鎍zej wszelkich kierunk闚. Bibliografowie odnotowuj dzisiaj oko這 135 tytu堯w prasy, kt鏎a ukazywa豉 si na terenach obj皻ych Powstaniem (i reprezentowa豉) wszystkie stronnictwa polityczne oraz oczywi軼ie - Armi Krajow i Delegatur Rz康u na Kraj. Kilkana軼ie spo鈔鏚 tych pism wydawali komuni軼i, kt鏎zy byli zdecydowanymi przeciwnikami dow鏚ztwa Armii Krajowej, Delegatury Rz康u, Rz康u Polskiego w Londynie i krytykowali w swojej prasie te czynniki. Pras jednak wydawali w drukarniach przydzielonych im przez AK, farb przydzielon im przez AK i na terenie dzia豉nia AK i w這s z g這wy 瘸dnemu z tych ludzi nie spad. By造 to w豉軼iwe obyczaje, godne chrze軼ija雟kiego narodu z wielowiekow tradycj tolerancji i poszanowania ludzi o odmiennych pogl康ach.

W Powstaniu Warszawskim, w obliczu - jak si zdawa這 wtedy - ostatniej i rozstrzygaj帷ej walki o wolno嗆 i suwerenno嗆 niepodleg貫j Polski - ogromn rol odgrywa豉 wiara. W po陰czeniu z patriotyzmem by豉 ona dla wielu ludzi - mo積a zaryzykowa twierdzenie, 瞠 w闚czas dla wi瘯szo軼i ludzi - czynnikiem podtrzymuj帷ym, czynnikiem utrzymuj帷ym nadziej, 廝鏚貫m si造 moralnej [...].

Przypadaj帷a w czasie Powstania w dniu 26 sierpnia uroczysto嗆 Matki Bo瞠j Jasnog鏎skiej Kr鏊owej Korony Polskiej obchodzona by豉 w Warszawie uroczy軼ie i oficjalnie. Armia Krajowa by豉 armi polsk i chrze軼ija雟k, komendant okr璕u warszawskiego AK, „Monter" Antoni Chru軼iel, dowodz帷y walk prowadzon w Warszawie, wyda z okazji dnia 26 sierpnia specjalny rozkaz zalecaj帷y odpowiednie uczczenie tego 鈍i皻a w szeregach 穎軟ierzy AK.

Powstanie we wszystkim tym, co wznios貫 i pi瘯ne, i z tym wszystkim, co by這 te ludzk s豉bo軼i i mi這軼i odgrywa wa積 rol na drodze do odzyskania i utrwalenia niepodleg這軼i Polski, a co najmniej do niepodleg這軼i i suwerenno軼i i sta造ch d捫e w tym zakresie. Wydaje mi si, jako historykowi tego okresu, a nie jako uczestnikowi, kt鏎y by wtedy tego 鈍iadom, b璠帷 tylko jednym z dziesi徠k闚 tysi璚y spieniaj帷ych sw鎩 obowi您ek codzienny, 瞠 dzi jeszcze nie umiemy w pe軟i oceni, jak wielkie jest znaczenie wydarze Powstania Warszawskiego dla ugruntowania poj耩 o niepodleg這軼i i t瘰knoty do niepodleg這軼i.

[…] Na zako鎍zenie pragn tutaj odwo豉 si do niezapomnianych dni z czerwca 1979 roku, do dni pielgrzymki Ojca 安i皻ego do Ojczyzny. Wiemy, 瞠 Ojciec 安i皻y nie by wychowywany w Warszawie i 瞠 nie 陰czy這 go z Warszaw osobi軼ie tak wiele, jak z rodzinnymi jego stronami, co jest ca趾owicie zrozumia貫. Wiemy jednak przy tym, z jak ogromn rozwag, z jak ogromn odpowiedzialno軼i za s這wo, za ton s這wa, za ka盥y odcie s這wa, wypowiada si w swojej pielgrzymce do Ojczyzny. Nie mo瞠my wi璚 przypu軼i, 瞠 jakiekolwiek sformu這wania by造 przypadkowe. Przeciwnie, mo瞠my by przekonani, 瞠 by造 zamierzone, wywa穎ne, w odpowiednim czasie i miejscu wyra穎ne w taki spos鏏, w jaki wypowiadaj帷y chcia je wyrazi. I oto w par godzin po przyje寮zie do Polski, w Warszawie, 2 czerwca 1979 roku na wielkim Placu Zwyci瘰twa, zwanym odt康 w Warszawie powszechnie Placem Zwyci瘰twa Jana Paw豉 II, wypowiedzia Ojciec 安i皻y w swej homilii od o速arza co nast瘼uje:

Nie spos鏏 zrozumie tego miasta, Warszawy, stolicy Polski, kt鏎a w roku 1944 zdecydowa豉 si na nier闚n walk z naje寮嬈, na walk, w kt鏎ej zosta豉 opuszczona przez sprzymierzone pot璕i, na walk, w kt鏎ej leg豉 pod w豉snymi gruzami, je郵i si nie pami皻a, 瞠 pod tymi samymi gruzami leg r闚nie Chrystus-Zbawiciel ze swoim krzy瞠m sprzed ko軼io豉 na Krakowskim Przedmie軼iu. Nie spos鏏 zrozumie dziej闚 Polski od Stanis豉wa na Ska販e do Maksymiliana Kolbe w O鈍i璚imiu, je郵i si nie przy這篡 do nich tego jeszcze jednego i tego podstawowego kryterium, kt鏎emu na imi Jezus Chrystus.

Te s這wa, kt鏎e pozwoli貫m sobie przed chwil przytoczy, nadaj wymiar trwa造 walce i sprawie walki powsta鎍zej jednej tu przywo豉nej, nie trzynastu innym obl篹eniom Warszawy w jej dziejach, nie walce Warszawy w 1939 roku, nie tej, kt鏎a wi捫e si z poczuciem ogromnej, ci篹kiej, dotkliwej krzywdy i kt鏎a le瘸豉 u pod這瘸 wielu ludzkich dramat闚.

T walk uzna za s逝szne i potrzebne przywo豉 jako jedyny konkretny przyk豉d dotycz帷y Warszawy Ojciec 安i皻y na Placu Zwyci瘰twa.

Mo瞠my my, 篡j帷y, w szczeg鏊no軼i ludzie z pokolenia, kt鏎e pami皻a tamte ofiary i cierpienia, g喚boko 瘸這wa, 瞠 tysi帷e naszych koleg闚 i kole瘸nek, m這dzie篡, nigdy nie doczeka這 w swoim ziemskim bytowaniu i 篡ciu takich s堯w Namiestnika Chrystusowego na warszawskiej ziemi, w odleg這軼i bardzo niewielkiej od miejsca ich m瘯i, konania i 鄉ierci za Ojczyzn. Ale mo瞠my przypomnie tu s這wa, kt鏎e nale膨 do klasycznego skarbu literatury polskiej, s bowiem zako鎍zeniem dzie豉 laureata Nagrody Nobla, Henryka Sienkiewicza, Quo Vadis:

I tak min掖 Neron jak mija wicher, burza, po瘸r, wojna lub m鏎, a bazylika Piotra panuje dot康 z wy篡n watyka雟kich miastu i 鈍iatu.

„安iadectwa Powstania Warszawskiego", Kuria Metropolitalna w Warszawie. Warszawa 1988; Przedruk [w:] „Sp鏎 o Powstanie. Powstanie Warszawskie w powojennej publicystyce polskiej 1945-1981”, Warszawa 2004.

czwartek, 26 lipca 2007, wbartoszewski

Polecane wpisy