© W豉dys豉w Bartoszewski
Warszawa 2006-2016
All rights reserved

Administracja serwisu:
Mariusz Kubik

Stowarzyszenie Pracownik闚, Wsp馧pracownik闚 i Przyjaci馧 Rozg這郾i Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziora雟kiego

Stowarzyszenie RWE im. Jana Nowaka-Jeziora雟kiego / www.wolnaeuropa.pl



Materia造 - zdj璚ia, teksty, multimedia, elementy grafiki, zawarte na niniejszej stronie i jej podstronach chronione s prawem autorskim (na mocy: Dz. U. 1994 nr 24 poz. 83, Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych).


Blog > Komentarze do wpisu
M鎩 Jasienica (III)

Wst瘼 do: Ewa Beynar – Czeczott, „M鎩 ojciec Pawe Jasienica”, wydawnictwo „Pr鏀zy雟ki i S-ka”, Warszawa 2006, ISBN 83-7469-437-8

22 X, czwartek. Podobno by豉 audycja - reporta z pogrzebu Paw豉 w Radio Wolna Europa, 軼i郵e zgodna z prawd. Nie s造sza貫m.

24 X, sobota. Trumna z cia貫m Paw豉 przeniesiona zosta豉 - za zgod Ks. Prymasa i bp Modzelewskiego - z grobu rodzinnego w Alej Zas逝穎nych na Pow您kach, obok grobu Korwin-Szymanowskiej. Ca趾iem po cichu, tylko z udzia貫m paru os鏏.

l XI, niedziela. Po po逝dniu w Alei Zas逝穎nych bia這-czerwone kwiaty, du穎 innych; du穎 鈍iate na 鈍ie篡m grobie Paw豉. Wielkie zainteresowanie ludzi. ……………………………….

17 XI. W Klubie Inteligencji Katolickiej w Warszawie wiecz鏎 o Pawle jako historyku Polski. M闚i B. Cywi雟ki.

22 III 1971 odby si w Polskim PEN-Clubie w Warszawie pierwszy po 鄉ierci pisarza publiczny wiecz鏎 po鈍i璚ony jego pami璚i. T逝m ludzi, by豉 dodatkowa lista zaprosze. Widzia貫m przyjezdnych z Poznania. Prof. Raszewski, Stommowie, Szczypiorscy, Rzepeccy, Mazowiecki, Cywi雟ki. Zagaja Jan Parandowski; o tw鏎czo軼i Jasienicy i o nim samym m闚ili prof. Aleksander Gieysztor i pisz帷y te s這wa; Andrzej Szczepkowski i Zofia Mrozowska czytali nieznane, dot康 nie publikowane fragmenty prozy Jasienicy (z „Dziej闚 agonii” oraz z „Rozwa瘸 o wojnie domowej”).

Tekst swego wyst徙ienia w PEN Clubie usi這wa貫m opublikowa w „Tygodniku Powszechnym”. Zosta on wtedy w ca這軼i zakwestionowany przez cenzur bez podania motyw闚. Tekst ten uda這 si og這si dopiero w wiele lat p騧niej, w sierpniu 1980 r., z okazji dziesi徠ej rocznicy zgonu Paw豉 Jasienicy (w Tygodniku Powszechnym nr 34/1648), dok豉dnie w chwili strajku robotnik闚 Wybrze瘸. Cenzura uzna豉 jednak za stosowne usun望 z tego tekstu nast瘼uj帷e fragmenty: „W moim przekonaniu - pisa Jasienica - by這 bowiem tak: wskutek rewolucji w Rosji i kl瘰ki pa雟tw centralnych w naszej cz窷ci Europy wytworzy si stan swoistej pr騜ni politycznej. Rozmaite narody odzyska造 niepodleg這嗆, kt鏎a — ca趾iem nienale積ie od ich woli, a nawet czyn闚 — mia豉 trwa dok豉dnie do chwili, w kt鏎ej si pot篹ny s御iad z Zachodu energicznie poruszy. Ca趾iem tak jakby historia wr璚zy豉 ka盥emu z tych pa雟tw czek opiewaj帷y na lat 20, m闚i帷 przy tym: masz. poka co potrafisz. I moim skromnym zdaniem bilans Polski wcale ale to wcale nie wypad豚y ujemnie. Uwa瘸m dwudziestolecie za jedn z najwa積iejszych epok w naszej historii. Przez ca造 wiek XIX Polacy byli podzieleni na trzy wielkie grupy, 篡j帷e w trzech r騜nych systemach gospodarczych, socjalnych, prawnych. Dwudziestolecie dopiero ukszta速owa這 nas w nowoczesny nar鏚. Nie mogliby鄉y zwyci瘰ko przetrzyma II wojny 鈍iatowej, gdyby w kraju panowa stan dusz i umys堯w w豉軼iwy czasom sprzed roku 1918”.

Jeszcze bardziej znamienna i demaskuj帷a wychowawc闚 narodu i nadzorc闚 sumie z G堯wnego Urz璠u Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk by豉 inna ingerencja. Pisa貫m o Jasienicy jako publicy軼ie:

„Ocenom i twierdzeniom, kt鏎e w kilkana軼ie lat p騧niej mia造 sta si w豉sno軼i og馧u, torowa niejednokrotnie drog w pojedynk, obrywaj帷 polemiczne ci璕i z r騜nych stron. Bo r闚nocze郾ie z. tw鏎czo軼i wymienionego typu wyst瘼owa ostro przeciw za軼iankowo軼i widzenia 篡cia spo貫cznego, przeciw szowinizmowi, nacjonalistycznym wybuja這軼iom, obskurantyzmowi, nietolerancji, schematyzmowi”.

安iat豉 dziennego nie ujrza造 t y l k o cztery s這wa z tego ust瘼u artyku逝:

„przeciw szowinizmowi, nacjonalistycznym wybuja這軼iom…”

Jednoznaczna to korektura, wskazuj帷a co wolno, a czego nie wolno polskiemu pisarzowi. Zarazem ca趾owite wypaczenie sylwetki ideowej Jasienicy.

Ci庵 dalszy – cz窷 IV

鈔oda, 15 listopada 2006, wbartoszewski

Polecane wpisy