© W豉dys豉w Bartoszewski
Warszawa 2006-2016
All rights reserved

Administracja serwisu:
Mariusz Kubik

Stowarzyszenie Pracownik闚, Wsp馧pracownik闚 i Przyjaci馧 Rozg這郾i Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziora雟kiego

Stowarzyszenie RWE im. Jana Nowaka-Jeziora雟kiego / www.wolnaeuropa.pl



Materia造 - zdj璚ia, teksty, multimedia, elementy grafiki, zawarte na niniejszej stronie i jej podstronach chronione s prawem autorskim (na mocy: Dz. U. 1994 nr 24 poz. 83, Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych).


Blog > Komentarze do wpisu
Goj, polski minister, obywatel Izraela (III)

„Gazeta Wyborcza” (Warszawa)

Nr 110, 13. – 14. 05. 1995 r.

Starzy i m這dzi 砰dzi

- Musimy tworzy wi瞛i, ale nie dla pokolenia nostalgii, ale dla nast瘼nych pokole - powtarza Bartoszewski.

Ale podczas gdy w Niemczech Bartoszewski ma mn鏀two kontakt闚 z m這dymi lud幟i, w Izraelu wiek wi瘯szo軼i os鏏, z kt鏎ymi si spotyka, waha si w granicach 70-80 lat.

Trudno si spotka z antypolskim nastawieniem, w璠ruj帷 za Bartoszewskim. Tylko czasami w rozmowach na boku ujawnia si ta mieszanina nostalgii i dojmuj帷ego 瘸lu. Pokolenie 砰d闚 polskich, kt鏎e wyjecha這 przed wojn, wci捫 nie mo瞠 zapomnie tamtego antysemickiego tonu. Pokolenie 砰d闚, kt鏎e trafi這 tu po Holocau軼ie, pami皻a strach przed szmalcownikiem. Ale jest to pokolenie, kt鏎e odchodzi. Ich dzieci jeszcze rozumiej po polsku, najcz窷ciej m闚i ju gorzej. Dzieci ich dzieci nie znaj polskiego wcale. Problemem wkr鏒ce mo瞠 sta si nie antypolonizm, ale oboj皻no嗆.

- Antypolonizm wi您a si ze z造mi wspomnieniami z Polski konserwowanymi tym, 瞠 do Polski si nie przyje盥瘸這, poniewa nie by這 stosunk闚 polsko-izraelskich - m闚i Ami Mehl, kt鏎y zajmuje si Polsk w izraelskim MSZ. - Szamir, nasz by造 premier [znany z powiedzenia, 瞠 Polacy wyssali antysemityzm z mlekiem matki - przyp. red.], kt鏎emu Polacy wydali rodzin w czasie okupacji, jeszcze w tym roku planuje przyjazd do Polski. Podobnie wielu polityk闚 starszej generacji. Przyje盥瘸j oficjalnie, a potem wracaj jeszcze raz odnale潭 swoje miasto rodzinne.

- Zgodnie z programem Ministerstwa Edukacji od kilku lat do Polski przyje盥瘸 do 20 tys. m這dzie篡 izraelskiej - m闚i Zvi Ravner, kierownik departamentu Europy Wschodniej w izraelskim MSZ. - Gdy je盥膨 do O鈍i璚imia, nie widz wok馧 Niemc闚, tylko Polak闚, wi璚 potem pytaj: Co ci Polacy robili, jak mordowano nasz nar鏚. Staramy si odpowiada, t逝maczy, jak wygl康a豉 ta wojna. Trudne s pytania o pogrom kielecki. M闚imy o spustoszeniu moralnym wojny, 瞠 pogromy urz康zali te po wojnie Czesi wobec Niemc闚 sudeckich. M闚imy: Tak, by antysemityzm, ale te jest tysi帷 lat wsp鏊nej historii. Natomiast gdy ju dochodzi do spotkania m這dzie篡 polskiej i izraelskiej, okazuje si, 瞠 wcale nie rozmawiaj o antypolonizmie czy antysemityzmie. Polsk m這dzie interesuje, jak jest z obowi您kow s逝瘺 wojskow i z dziewczynami w wojsku albo czy skoro Izrael jest pa雟twem religijnym, to s逝cha si tam rocka.

Co trzecie drzewko jest polskie

- Nie ma drugiego narodu, kt鏎y tak pami皻a tych, kt鏎zy mu pomogli, jak nar鏚 篡dowski. Nie ma takiego drugiego miejsca na 鈍iecie jak Yad Vashem - m闚i Bartoszewski. - Ro郾ie tam 12 tys. drzewek, z tego 4300 polskich. Yad Vashem uczy, co to jest nienawi嗆, pokazuje zbrodnie i okrucie雟twa, ale uczy te, 瞠 solidarno嗆, otwarto嗆 na innych, jest nasz wsp鏊n perspektyw. Pokazuje, 瞠 w ka盥ych warunkach mo積a pr鏏owa by cz這wiekiem.

W Yad Vashem zwiedzamy wystaw po鈍i璚on 堯dzkiemu gettu. Du穎 zdj耩, odtworzone warsztaty krawieckie ze starymi maszynami, przepisywane r璚znie ca貫 ksi捫ki i podr璚zniki. Jeden z zeszyt闚 otwarty jest na rozdziale o historii Polski w XIX w. - Taki by g堯d ksi捫ek w getcie, 瞠 je przepisywano - m闚i Szmul Krakowski, dyrektor Archiw闚 Yad Vashem, kt鏎y prze篡 getto i O鈍i璚im.

Nie mamy czasu zobaczy, jak ro郾ie drzewko Bartoszewskiego. Doje盥瘸my do miejsca, gdzie Zofia Bartoszewska, 穎na ministra, ods豉nia tablic Sprawiedliwi W鈔鏚 Narod闚 安iata w imieniu swojej siostry Wandy Makuch-Korulskiej. Ju nie ma miejsca na nowe drzewka w Yad Vashem i "Sprawiedliwi" dostaj teraz tabliczki. Zatrzymujemy si ko這 pomnika wzniesionego w tym roku. Fragment naturalnej wielko軼i tor闚 kolejowych, na szynach niemiecki wagon sprowadzony z Polski, zawieszony nad przepa軼i.

Wieczorem uroczysto嗆 w Jerozolimie z okazji 50-lecia zako鎍zenia wojny. Akademia patriotyczno-wojskowa z u篡ciem 鈍iate laserowych i dymu. 皋軟ierze, kobiety i m篹czy幡i, 酥iewaj pie郾i, niekt鏎e w ostrej rockowej konwencji. Jest te z這穎ny ze 鈍ie篡ch emigrant闚 ch鏎 Armii Czerwonej z "Katiusz". Socrealizm laserowy - komentuje na boku jeden z cz這nk闚 delegacji.

50. rocznica zako鎍zenia wojny jest obchodzona w Izraelu bez wi瘯szych emocji i zainteresowania. - Dla nas zako鎍zenie II wojny 鈍iatowej nigdy nie b璠zie wielkim 鈍i皻em - m闚i mi Izraelczycy. - Po sko鎍zeniu wojny zdali鄉y sobie spraw, 瞠 zamordowano nar鏚. Poza tym to nie naszymi si豉mi ta wojna zosta豉 wygrana.

安i皻y cz這wiek

Ostatni punkt izraelskiej wizyty Bartoszewskiego to otwarcie muzeum Yad Hayeled w kibucu Bojownik闚 Getta w pobli簑 Hajfy, po鈍i璚onego pami璚i p馧tora miliona zamordowanych 篡dowskich dzieci. Kilkuset mieszka鎍闚 kibucu za這穎nego przez tych, kt鏎zy prze篡li powstanie w warszawskim getcie, i drugie tyle przyjezdnych s逝cha przem闚ie zaproszonych go軼i. Jest w鈔鏚 nich przewodnicz帷y Knesetu Weiss, by造 prezydent Izraela, Izaak Naron, g堯wny rabin - Izrael Lau oraz Bartoszewski, z wielk rewerencj witany po polsku przez innych m闚c闚. Jego przem闚ienie kilka razy przerywaj oklaski.

Uroczysto軼i ko鎍z wyst瘼y etiopskich dzieci z ch鏎u Sziba. Etiopskie dzieci, potomkowie 砰d闚 sprzed dw鏂h tysi璚y lat, 酥iewaj piosenki o swojej drodze z Etiopii do Izraela i intonuj hymn narodowy.

Na kolacji w kibucowym domku Beniamina Anolika, dzia豉cza Towarzystwa Korczakowskiego, atmosfera jak na przyj璚iu rodzinnym. - 安i皻y cz這wiek i my wszyscy go tu kochamy - m闚i jeden z kibucnik闚 o Bartoszewskim.

Anna Bikont

czwartek, 16 listopada 2006, wbartoszewski

Polecane wpisy