© W豉dys豉w Bartoszewski
Warszawa 2006-2017
All rights reserved

Administracja serwisu:
Mariusz Kubik

Stowarzyszenie Pracownik闚, Wsp馧pracownik闚 i Przyjaci馧 Rozg這郾i Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziora雟kiego

Stowarzyszenie RWE im. Jana Nowaka-Jeziora雟kiego / www.wolnaeuropa.pl



Materia造 - zdj璚ia, teksty, multimedia, elementy grafiki, zawarte na niniejszej stronie i jej podstronach chronione s prawem autorskim (na mocy: Dz. U. 1994 nr 24 poz. 83, Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych).


Blog > Komentarze do wpisu
63 dni! Niepoj皻y fenomen (II)

„Gazeta Wyborcza” (Warszawa)

Nr 180, 3. - 4. 08. 2002 r.

- Zna Pan zapewne rozmow Jana Nowaka-Jeziora雟kiego z wicepremierem Janem Jankowskim na dwa dni przed wybuchem i jego argumentacj: nie powstrzymamy m這dzie篡 dysz帷ej 膨dz zemsty wobec okupanta. To miasto to wrz帷y kocio.

- Powstanie w rozumieniu zorganizowanych dzia豉 w mie軼ie bez rozkazu na pewno by nie wybuch這, ale zacz窸yby si lokalne ruchawki, krwawo t逝mione. Dochodzi這by do bez豉dnych walk i kto wie, czy straty nie by造by wi瘯sze, bo wobec niemieckiego odwetu byliby鄉y bezbronni.

- Prawie 200 tys. ofiar, zburzona Warszawa, 瘸den z politycznych cel闚 nieosi庵ni皻y. Wi璚 po co to wszystko?

- To dzi si tak m闚i. Wtedy, l sierpnia 1944 r., nie by這 wiadomo, jak sprawy si potocz. Pan wymaga od Polak闚 dalekowzroczno軼i, kt鏎ej zabrak這 nawet Brytyjczykom i Amerykanom, kt鏎zy dysponowali wszelkimi informacjami. To im Stalin odm闚i zgody na l康owanie samolot闚 w sowieckich bazach. Powstanie to nie by這 dzia豉nie nierealistyczne z militarnego punktu widzenia. Tymi, kt鏎zy wystawiaj najwy窺z ocen Powstaniu, uwa瘸j帷, 瞠 by豉 to akcja na najwy窺zym poziomie, s Niemcy. Ksi捫ki niemieckich sztabowc闚 to pie填 ku czci Polak闚. Dla nich Powstanie to by niepoj皻y fenomen. 63 dni! Powstanie st逝mi豉 dopiero specjalnie sprowadzona do Warszawy po o鄉iu tygodniach elitarna 19. Dywizja Pancerna Wehrmachtu, tysi帷e policjant闚, esesman闚, oddzia造 mi璠zynarodowe nie by造 w stanie Powstania st逝mi. Palono dom po domu, wyrzynano mieszka鎍闚, a Powstanie trwa這. Mo瞠 by to b陰d historyczny, ale prosz mi pokaza recept na inne rozwi您anie? Logiczne na sw鎩 spos鏏 by這 wtedy stanowisko Narodowych Si Zbrojnych. Oni m闚ili tak - niech si Niemcy z Sowietami wzajemnie wyniszcz, a my si do tego nie w陰czajmy i oszcz璠zajmy nasz polsk krew. Jednak w陰czyli si i walczyli jak inni do ko鎍a.

- Jakie s wi璚 korzy軼i, kt鏎e Polska wynios豉 z Powstania?

- Samo okre郵enie "korzy軼i" nie ca趾iem przystaje do tej sprawy. Jednak:

Po pierwsze, pokazali鄉y 鈍iatu suwerenn wol niepodleg這軼i narodu pragn帷ego u kresu wojny wyzwoli w豉sn stolic.

B鏊 doznanej kl瘰ki i gorycz og馧u ludno軼i z powodu politycznego osamotnienia, w jakim gin窸a i niszcza豉 Warszawa, wywar造 g喚boki wp造w na my郵enie polityczne Polak闚 po 1945 r. Utwierdza豉 si 鈍iadomo嗆, 瞠 na nikogo w 鈍iecie nie mo瞠my liczy, tylko na w豉sne si造. W istniej帷ej sytuacji podzia逝 Europy i 鈍iata pozostawa豉 wi璚 tylko droga stawiania biernego oporu i szukania metody przetrwania bez dalszego przelewu krwi. Syndrom Powstania powstrzymywa spo貫cze雟two od skrajnych form dzia豉nia w latach zryw闚 1956, 1970, 1980, ale z drugiej strony doskona豉 鈍iadomo嗆 tego faktu wp造wa豉 moderuj帷o na ocen postawy spo貫cze雟twa polskiego ze strony Moskwy i znacznie ogl璠niejszy w sumie stosunek ZSRR do satelickiej Polski ni do innych pa雟tw bloku wschodniego. Ca豉 rozwa積a droga kompromisu, pr鏏 reform, pr鏏y pokojowego okie透nania komunizmu - od Miko豉jczyka, poprzez 1956, ruch opozycji demokratycznej w latach 70., a do "Solidarno軼i" w roku 1980 - to by這 po鈔ednie nast瘼stwo Powstania Warszawskiego.

Wreszcie - i dla mnie to korzy嗆 najwa積iejsza - nie wolno zapomnie o moralno-historycznej warto軼i Powstania Warszawskiego. Doceniali j Polacy wyj徠kowego autorytetu. Kardyna Wyszy雟ki widzia w Powstaniu Warszawskim "dow鏚 na to, 瞠 Polska chce 篡, 瞠 ma prawo do 篡cia i mo積o嗆 utrzymania si przy 篡ciu w豉snymi si豉mi" (21 czerwca 1974 r., Warszawa). Jeszcze dobitniej nawi您a do tego faktu w kategoriach moralnych Jan Pawe II, m闚i帷 2 czerwca 1979 r. w Warszawie "o nier闚nej walce z naje寮嬈, w kt鏎ej Warszawa zosta豉 opuszczona przez sprzymierzone pot璕i i leg豉 pod w豉snymi gruzami", dodaj帷, 瞠 polski 穎軟ierz na wielu polach walk "鈍iadczy o prawach cz這wieka wpisanych g喚boko w nienaruszalne prawa narodu".

Ot騜 to: po naszej stronie by造 wtedy prawa cz這wieka, po naszej - prawa narodu. Ale to niema這...

Rozmawia Jaros豉w Kurski

Prof. W豉dys豉w Bartoszewski (ur. 1922) - historyk. By wi篥niem O鈍i璚imia, wsp馧za這篡cielem Rady Pomocy 砰dom "疾gota", jako jeden z pierwszych Polak闚 otrzyma w Jerozolimie tytu Sprawiedliwego w鈔鏚 Narod闚 安iata. W PRL dwukrotnie wi瞛iony. W stanie wojennym internowany. Dwukrotnie by ministrem spraw zagranicznych.

czwartek, 16 listopada 2006, wbartoszewski

Polecane wpisy

  • Traktat o przyzwoito軼i (I)

    „Jednota. Pismo religijno-spo貫czne, po鈍i璚one polskiemu ewangelicyzmowi i ekumenii ” (Warszawa) Nr 1 / stycze - luty 2002 r. Krzysztof Dorosz: -

  • Traktat o przyzwoito軼i (II)

    „Jednota. Pismo religijno-spo貫czne, po鈍i璚one polskiemu ewangelicyzmowi i ekumenii ” (Warszawa) Nr 1 / stycze - luty 2002 r. Krzysztof Dorosz: -

  • Traktat o przyzwoito軼i (III)

    „Jednota. Pismo religijno-spo貫czne, po鈍i璚one polskiemu ewangelicyzmowi i ekumenii ” (Warszawa) Nr 1/stycze-luty 2002 r. Krzysztof Dorosz: - By